FANDOM


Boliwariańska Republika Wenezueli (BRW) - socjalistyczne państwo w północnej części Ameryki Południowej położone nad Morzem Karaibskim.
Coat of arms of Venezuela.svg

Godło Boliwariańskiej Republiki Wenezueli

Flag of Venezuela (state).svg

Flaga Boliwariańskiej Republiki Wenezueli

Wenezuela graniczy od zachodu z Kolumbią, od południa z Federacyjną Republiką Brazylii (FRB), natomiast od wchodu z Kooperacyjną Republiką Gujany (KRG). Wenezuela podzielona jest na 8 regionów, ich liczbę symbolizuje 8 gwiazdek na nowej fladze Wenezueli (od 12 marca 2006 roku).

W przeszłości Wenezuela była kolonią hiszpańską, niepodległość proklamowano 5 lipca 1811 roku.

Historia:

Nazwa Venezuela oznacza "mała Wenecja" i została nadana temu obszarowi przez podróżnika Amerigo Vespucciego, który zauważył domy na palach u ujścia dzisiejszego jeziora Maracaibo. Tereny dzisiejszej Wenezueli w okresie prekolumbijskim zamieszkane były przez różne grupy Indian. W 1498 roku podróżnik Krzysztof Kolumb dotarł do ujścia rzeki Orinoko. Później, w latach 1499 -1500, kraj był dalej eksplorowany przez hiszpańskiego konkwistadora Alonso de Hojedę, który był uczestnikiem wyprawy Ameriga Vespucciego.

Od XVI wieku tereny Wenezueli kolonizowane przez Hiszpanów w 1556 roku włączone zostały do hiszpańskiego Wicekrólestwa Peru, a w 1717 roku Wicekrólestwa Nowej Grenady. Rolę siły roboczej do końca XVI wieku pełnili Indianie, a z początkiem XVII wieku czarnoskórzy niewolnicy sprowadzani z Afryki.

Na początku XIX wieku rozpoczęło się tworzenie ruchów niepodległościowych. Po kilku nieudanych powstaniach Simon Bolivar wywalczył niepodległość. Początkowo był to teren złożony z Wenezueli, Kolumbii oraz Ekwadoru (tzw. Wielka Kolumbia), potem w 1830 roku doszło do wyodrębnienia Wenezueli w samodzielną republikę. Pierwszym prezydentem został Jose Antonio Paez i był nim do 1846 roku. Później wywarł wielki wpływ na politykę Wenezueli będąc kimś w rodzaju dyktatora. W latach 1859-1863 roku trwała wojna domowa między liberałami a konserwatystami.

W XIX i XX wieku trwały częste okresy rządów dyktatorskich i uciekanie się do przemocy w walce politycznej. Odkrycie złóż ropy naftowej na początku XX wieku wyprowadziło kraj do czołówki gospodarczej kontynentu. Głównym inwestorem była firma Esso (Exxon).

Po upadku dyktatury w 1935 roku powstały partie polityczne: Akcja Demokratyczna z Rómulo Betancourtem i Partia Społeczno-Chrześcijańska z Raul Leonim. W latach 1945-47 krótka liberalna prezydentura Betancourta, a potem przewrót wojskowy, po którym dyktatorem do roku 1958 został Marcos Perez Jimenez.

W październiku 1958 roku doszło do porozumienia trzech największych partii Wenezueli - Akcji Demokratycznej (AD), Republikańskiej Unii Demokratycznej (URD) oraz Niezależnego Komitetu Politycznej Organizacji Wyborczej (COPEI). Działacze tych partii ustalili wspólną strategię i zdecydowali o niedopuszczeniu w kraju do rewolucji ani zamachu stanu. Partie te doprowadziły do zmiany konstytucji wenezuelskiej w 1961 roku, wprowadzając do niej zapisy rozszerzające kompetencje prezydenta. Przywódcy AD, URD i COPEI ustalili iż w ciągu pięciu kolejnych lat, tj. podczas kadencji prezydenta, który miał być wybrany w grudniu, kierowane przez nich organizacje będą działały według zasad: respektowania wyników wszystkich wyborów, szacunku dla konstytucji, niezależnie od wyników wyborów, zwycięska partia będzie tworzyła rząd jedności narodowej z udziałem przedstawicieli pozostałych sygnatariuszy porozumienia, każdy rząd jedności narodowej będzie realizował program oparty na wspólnie ustalonych założeniach. Początkowo założenia te miały pozostawać w mocy jedynie pięć lat, w rzeczywistości przetrwały do zwycięstwa Rafaela Caldery w wyborach prezydenckich w 1993 roku, lub według innych źródeł do 1999 roku, gdy prezydentem wybrany został Hugo Chavez.

W połowie lat 70-tych trwały walki rządu z marksitowsko-leninowskimi powstańcami i partyzantami z Partii Czerwonej Flagi.

W 1989 roku wybory prezydenckie wygrał Carlos Andres Perez z centrowej Akcji Demokratycznej. W odpowiedzi na kryzys gospodarczy spowodowany obniżkami cen ropy, rząd Akcji Demokratycznej wprowadził inspirowany przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) program reform neoliberalnych. Reformy te były niepopularne wśród biedniejszych obywateli państwa. Rząd ograniczył wydatki socjalne, przeprowadził rozległą prywatyzację państwowych przedsiębiorstw, zrezygnował z kontroli cen na wiele towarów. Pogorszenie się sytuacji gospodarczej doprowadziło do zamieszek Caracazo. Caracazo były największymi zamieszkami w historii kraju w których zginęło od 372 do dwóch tysięcy osób (liczba ofiar zwiększyła się po odkryciu masowych grobów ofiar represji ze strony kapitalistycznego rządu). W tłumieniu protestów uczestniczyło wojsko i policja polityczna DISIP. W 1992 roku doszło do nieudanego zamachu stanu w którym uczestniczył socjalista Hugo Chavez. Do zamachu doszło w nocy 4 lutego, wojsko otoczyło kluczowe obiekty rządowe, w tym pałac prezydencki, Ministerstwo Obrony, Muzeum Wojska i lotnisko wojskowe La Carlota. Pucz nie udał się, a rebelianci mieli poparcie mniej niż 10% jednostek wojskowych. Uczestnicy zamachu zostali aresztowani i natychmiast zyskali poparcie wielu Wenezuelczyków, zwłaszcza tych biedniejszych, którzy zaczęli postrzegać puczystów jako tych którzy zdołają zlikwidować korupcję w rządzie i kleptokrację.

W 1998 roku prezydentem został wybrany Hugo Chavez, w kraju nastąpił zwrot w kierunku budowy socjalizmu XXI wieku (tzw. rewolucja boliwariańska). Upaństwowiono przedsiębiortwa naftowe oraz inne gałęzie przemysłu odbierając z rąk zagranicznych koncernów oraz prywatnego kapitału. Hugo Chavez zmarł 5 marca 2013 roku. Niebawem odbyły się wybory prezydenckie, które wygrał dotychczasowy wiceprezydent Nicolas Maduro, reprezentujący tę samą socjalistyczną linię polityczno-ideową co Chavez.

Na początku grudnia 2013 roku parlament Wenezueli w specjalnej ustawie ogłosił program budowania socjalizmu w kraju, opracowany jeszcze przez byłego prezydenta Hugo Chaveza. Dokument pod nazwą „Plan ojczyzny” zawiera główne kierunki rozwoju kraju na najbliższe 6 lat. Program przewiduje kontynuowanie budowy socjalizmu boliwariańskiego XXI wieku, umocnienie stosunków społeczno-gospodarczych nowego typu, wdrożenie socjalistycznej formy podziału bogactw narodowych i umocnienie władzy ludowej. Ponadto, do programu został włączony postulat o wyższości społecznej własności nad prywatną.

Geografia:

Wenezuela leży na obszarze płyty południowoamerykańskiej i jest krajem bardzo zróżnicowanym pod względem ukształtowania powierzchniTerytorium Wenezueli dzieli się na trzy obszary geologiczne. Na północnym zachodzie rozciągają się silnie rozczłonkowane pasma górskie Andów, na zachodzie Andy Północne, na północy Andy Karaibskie z najwyższym szczytem kraju Bolivar (5002 m n.p.m.). Środkową część Wenezueli zajmuje Nizina Orinoko, pocięta gęsto siecią rzek. Największą i najważniejszą rzeką Wenezueli jest Orinoko, która tworzy rozległą deltę przy ujściu do Oceanu AtlantyckiegoW centralnej części, na południe i południowy wschód od Niziny Orinoko po granicę z Brazylią i Gujaną rozciąga się Wyżyna Gujańska, z ostańcowymi górami stołowymi Sierra Parima, Sierra Pacaraima i Sierra Marahuaca. Obszar górski jest aktywny sejsmicznie, mają miejsce częste trzęsienia ziemi. Linia brzegowa jest dobrze rozwinięta, liczne zatoki, półwyspy oraz miejscami laguny. Wokół Wenezueli znajduje się kilkanaście wysp przybrzeżnych, największa z nich to Margarita. W pobliżu znajduje się również niewielka wyspa Grenada stanowiąca niepodległe państwo o tej samej nazwie, na którą w 1983 roku wojska USA dokonały zbrojnej napaści obalając rewolucyjne, marksistowskie władze i umieszczając w Grenadzie marionetkowy rząd sprzyjający Waszyngtonowi.

Klimat panujący na terytorium Wenezueli uwarunkowany jest położeniem geograficznym. Wenezuela leży na niskich szerokościach geograficznych, a jej najdalej wysunięta na południe granica znajduje się kilkadziesiąt kilometrów od równika. Na klimat ma wpływ także wysokość nad poziomem morza i prąd morski oblewający kraj od północy. Wenezuela cechuje się także dużym nasłonecznieniem, gdzie średnia liczba godzin ze słońcem w ciągu roku wynosi 2 600. Południowa i wschodnia część kraju (Wyżyna Gujańska) leży w strefie klimatu równikowego wilgotnego, na pozostałych obszarach panuje klimat podrównikowy wilgotny. W górach klimat jest zróżnicowany, podrównikowy suchy występuje na północnym wschodzie, a podrównikowy wilgotny na wschodnich stokach Cordillera de Mérida.

Chavez

Hugo Chavez, zmarły 5 marca 2013 roku były prezydent Boliwariańkiej Republiki Wenezueli

Maduro

Prezydent Boliwariańkiej Republiki Wenezueli Nicolas Maduro

Gospodarka:

Gospodarka Wenezueli opiera się na bogatych złożach ropy naftowej, której ten kraj jest znaczącym światowym eksporterem oraz na przemyśle wydobywczym i przetwórczym ropy naftowej. Przed 1998 rokiem gospodarka była typowo wolnorynkowa i złoża te były kontrolowane przez północnoamerykańskie koncerny naftowe. Po 1998 roku, kiedy w wyniku demokratycznych wyborów władzę na krajem objął socjalistyczny prezydent Hugo Chavez, nastąpił zwrot w kierunku budowy socjalizmu XXI wieku (tzw. rewolucja boliwariańska). Wszelkie przedsiębiorstwa naftowe oraz inne gałęzie przemysłu upaństwowiono i odebrano spod władzy zagranicznych koncernów i prywatnego kapitału, obniżono ceny benzyny dla obywateli, zysk ze sprzedaży ropy zaczął zasilać budżet państwa. Rządząc w oparciu o szeroką koalicję partii lewicowych Hugo Chavez wprowadził popularne reformy społeczne, osiągnięte w dużej mierze dzięki obłożeniu bogatszych obywateli wysokimi podatkami dochodowymi. Sprawiło to, że Chavez stał się bardzo lubianym i szanowanym przez swoich obywateli przywódcą, również dzięki krytyce kapitalizmu, neoliberalizmu oraz Stanów Zjednoczonych i ich sojuszników. Przysporzyło mu wrogów wśród bogatszej części społeczeństwa oraz wśród rządu Stanów Zjednoczonych, który utracił swoje wpływy polityczno gospodarcze w tym regionie Ameryki Południowej. Opozycja zaczęła oskarżać go o zapędy dyktatorskie i chęć zbudowania ustroju politycznego identycznego jak w leżącej po drugiej stronie Morza Karaibskiego Republice Kuby (RK). Zresztą Wenezuela blisko współpracowała i nadal współpracuje z innymi krajami socjalistycznymi oraz z Federacją Rosyjską (FR) (w której kupuje uzbrojenie) i ma wśród ich rządów i przywódców wielu przyjaciół.

Informacje

Dane podstawowe:

  • Język urzędowy: hiszpański
  • Stolica: Caracas
  • Ustrój polityczny: republika socjalistyczna
  • Głowa państwa: prezydent Nicolas Maduro
  • Powierzchnia: 916 445 km² (33. miejsce na świecie)
  • Liczba ludności: około 28 000 000 (39. miejsce na świecie) - 2012 rok
  • Jednostka monetarna: Boliwar fuerte

Partie polityczne:

  • Zjednoczona Partia Socjalistyczna Wenezueli (PSUV) - socjalistyczna
  • Komunistyczna Partia Wenezueli (PCV) - komunistyczna
  • Demokratyczna Jedność (MUD) - socjaldemokratyczna

Przedsiębiorstwa zbrojeniowe:

Armia:

Składają się na nią siły lądowe, siły powietrzne oraz marynarka wojenna. Oprócz armii istnieją siły rezerwowe przeznaczone do obrony terytorium kraju niosące nazwę Boliwariańska Milicja Ludowa (hiszp. Milicia Nacional Bolivariana) - odpowiednik gwardii narodowej w krajach zachodnich. Armia Wenezueli obecnie liczy ok. 88 000 żołnierzy.

Wenezuelcy żołnierze

Żołnierze Armii Wenezueli

Sprzęt i uzbrojenie wojska Wenezueli:

Biografie:

  • Hugo Chavez
  • Nicolas Maduro

Galeria:

Michał Iljin (dyskusja) 16:51, cze 3, 2013 (UTC)IljinM.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.