FANDOM


Węgry - państwo w europie środkowo-wschodniej bez dostępu do morza.
Coat of Arms of Hungary.svg

Godło Węgier

Węgry graniczą ze Słowacją (RS), Austrią, Rumunią,
Flag of Hungary.svg

Flaga Węgier

Chorwacją, Serbią, Słowenią i Ukrainą.

Historia:

Pierwotnie Węgry były zamieszkane przez celtów którzy zostali podbici przez Rzymian, którzy na tym terenie założyli prowincję Panonia. Po upadku Rzymu tereny te zajmowane były kolejno przez Hunów, Wandalów, Gepidów i Awarów, zaś w początkach IX wieku powstało tu słowiańskie Państwo Wielkomorawskie, któremu kres położyło pojawienie się pod koniec IX wieku Madziarów pod wodzą Arpada. Dynastia Arpadów panowała na Węgrzech do 1301 roku. Za twórcę państwa uważany jest, koronowany w 1001 roku pierwszy król Węgier, Stefan I Święty, który ostatecznie przeprowadził chrystianizację swojego państwa. W latach 1241–1242 Węgry, jak wiele innych krajów wschodniej Europy, zostały zniszczone przez najazdy mongolskiej Złotej Ordy. Szczyt potęgi państwo węgierskie osiągnęło za panowania Ludwika Andegaweńskiego (1342–1382), także króla Polski, kiedy Węgry sięgały od Adriatyku po Morze Czarne i skutecznie przeciwstawiały się ekspansji Turcji w Europie. Ich powrót do potęgi nastąpił za czasów Macieja Korwina (1458–1490), który przyłączył do królestwa Śląsk, Łużyce, Morawy oraz Dolną Austrię. Potęga Węgier załamała się jednak zupełnie po 1526 roku w wyniku klęski w bitwie z Imperium Osmańskim pod Mohaczem. Po wojnie domowej pomiędzy pretendującym do tronu Ferdynandem Habsburgiem a Janem Zapolyą – wybranym przez szlachtę węgierską królem Węgier, cały teren dzisiejszych Węgier został opanowany przez Turcję. W 1699 roku całość Królestwa Węgier znalazła się pod władzą Habsburgów. Węgry, które stanowiły osobne królestwo, w 1804 roku weszły jako prowincja do nowo utworzonego Cesarstwa Austrii, na czele którego stanął Franciszek I. W wyniku słabości wewnętrznej i klęski w wojnie z Prusami (1866 rok) Austria zmuszona została do nadania drugiemu pod względem znaczenia narodowi monarchii – Węgrom – statusu współgospodarza i w 1867 roku powstały Austro-Węgry.

Całkowitą samodzielność uzyskano dopiero po I wojnie światowej. W okresie rozpadu Monarchii Austro-Węgierskiej, po rozpoczętej 31 października 1918 roku rewolucji Węgry zostały 16 listopada 1918 roku ogłoszone republiką, której prezydentem został Mihály Károlyi. Natomiast 21 marca 1919 roku po okresie wewnętrznych niepokojów i rewolucyjnych nastrojów społecznych proklamowano komunistyczną Węgierską Republikę Rad oraz utworzono rewolucyjny rząd. Zaczęto tworzyć Armię Czerwoną na wzór tej istniejącej w ZSRR. Po upadku republiki komunistycznej oraz w wyniku kryzysu gospodarczego i rewizjonistycznej propagandy, nastąpiło zbliżenie z III Rzeszą, przystąpienie do Paktu Trzech i od czerwca 1941 roku udział w II wojnie światowej po stronie Państw Osi. W sierpniu 1943 roku rząd Węgier i regent Horthy zaproponował aliantom traktat pokojowy, co w marcu 1944 roku spowodowało zajęcie Węgier przez Wehrmacht. Wobec konsekwentnych prób zawarcia zawieszenia broni podejmowanych, również po niemieckiej okupacji Węgier, przez regenta i rząd węgierski, w październiku 1944 roku (po wkroczeniu Armii Czerwonej na terytorium Węgier) Niemcy dokonali zamachu stanu na Węgrzech, uprowadzając i internując regenta Miklosa Horthy’ego i wprowadzając rząd marionetkowy Ferenza Szalasiego i faszystowskiej partii strzałokrzyżowców. Już w październiku 1944 roku część Węgier została zajęta przez Armię Czerwoną (wojska węgierskie walczyły wyłącznie na wschodnim froncie), ostatnie walki zakończyły się na terenie Węgier 4 kwietnia 1945 roku.

Po II wojnie światowej Węgry były krajem socjalistycznym, patrz: Węgierska Republika Ludowa (WRL) i członkiem Układu Warszawskiego oraz Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG). Próba oderwania się od układu i demokratyzacji w 1956 roku (powstanie węgierskie) zakończyła się interwencją bratnich armii Układu Warszawskiego. W 1989 roku Węgry podważyły żelazną kurtynę dzielącą bloki wschodni i zachodni, otwierając granicę z Austrią. W 1999 roku Węgry przystąpiły do NATO, a w 2004 roku do Unii Europejskiej (UE).

Geografia:

Węgry charakteryzują się nizinnym krajobrazem i ciepłym, umiarkowanym klimatem. Przez Węgry przepływa druga co do długości rzeka Europy – Dunaj. Kraj jest słabo zalesiony, a przyroda silnie przekształcona przez człowieka. Są nieomal w całości położone w nizinnej i równinnej Kotlinie Panońskiej. Wyjątkami są Średniogórze Północnowęgierskie – należące do Karpat pasmo średnich gór (m.in. Mátra z najwyższym szczytem Węgier Kékes) na północnym wschodzie kraju oraz Alpy Węgierskie na granicy zachodniej. Największe rzeki Węgier to Dunaj, Cisa i Drawa. Na Węgrzech leży największe jezioro Europy Środkowej – Balaton. W mieście Hévíz znajduje się największe na świecie jezioro termiczne – Hévíz.

Gospodarka:

Węgry są rynkiem wschodzącym z gospodarką wolnorynkową, która podobnie jak inne państwa byłego bloku wschodniego przeszła w latach 90-tych XX wieku transformację z gospodarki centralnie planowanej do wolnorynkowej. Węgierska gospodarka zajmuje 50 miejsce na świecie biorąc pod uwagę PKB liczone parytetem siły nabywczej. Węgry posiadają znaczne zróżnicowanie pokrywy glebowej. W najlepszych dla rolnictwa rejonach niziny węgierskiej występują zarówno czarnoziemy jak i gleby szkieletowe. Stosunkowo dużo jest brunatnych gleb leśnych. Gdzieniegdzie występują gleby słone. Niewielki odsetek stanowią rędziny oraz gleby bagienne.
Hungary topographic map

Mapa

Węgierskie rolnictwo jest jednym z najwydajniejszych w europie. Aż 65% powierzchni kraju jest uprawiana. Uprawia się głównie pszenice (0,7% światowych upraw), kukurydze (1,2% światowych upraw), owies (0,7% udziałów), żyto (0,7%), buraki cukrowe (1% upraw na świecie), oraz papryke która jest podstawowym produktem węgierskiego rolnictwa a same Węgry są jej ważnym producentem. Rozwinięty jest przemysł elektromaszynowy i spożywczy. Swoją produkcję przeniosły tu General Motors (zakład Opla w Szentgotthárd), Audi (Győr), Suzuki (Esztergom) czy Ford (Székesfehérvár). Do rodzimych marek należą m.in ciężarówki Raba i autobusy Ikarus. Węgry to największy w europie producent odbiorników radiowych. Przemysł spożywczy rozlokowany jest po całym kraju, w zależności od upraw i hodowli na danym obszarze, natomiast pozostałe gałęzie skupione są w większych miastach, a przede wszystkim w Budapeszcie. Przemysł chemiczny na Węgrzech przetwarza importowanych surowce, głównie ropę naftową z krajów arabskich i Federacji Rosyjskiej (FR).

Informacje

Dane podstawowe:

Prezydent János Áder
stolica Budapeszt
język urzędowy węgierski
liczba mieszkańców 9 935 000
powierzchnia 93 030 km²
PKB całkowite 126,8 mld USD
PKB na osobe 12 735 USD

Partie polityczne:

Przedsiębiorstwa zbrojeniowe:

Armia:

Siły Zbrojne Węgier w obecnej postaci istnieją od 1990 roku. Dzielą się na wojska lądowe, siły powietrzne i jednostki specjalne. Zwierzchnikiem Sił Zbrojnych na Węgrzech jest prezydent János Áder, ministrem obrony Csaba Hende, a dowódcą gen. Tibor Benkő. Siły zbrojne liczą 19 000 żołnierzy. Od 2004 roku Węgry to członek NATO. Żołnierze węgierscy wyruszali na misje zagraniczne do Kosowa, Iraku i Afganistanu. Większość sprzętu i uzbrojenia węgierskiej armii pochodzi jeszcze ze Związku Radzieckiego (ZSRR) i lokalnego przemysłu zbrojeniowego. Po 1990 roku otrzymano zastrzyk zachodniego wyposażenia. Wizytówką Sił Zbrojnych Węgier są myśliwce Saab JAS 39 Gripen wypożyczone od Szwecji do 2026 roku.

Sprzęt i uzbrojenie wojska Węgier:

Biografie:

Galeria:

użytkownik:Dominikier35 8 listopad 2013 16:45

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki