FANDOM


Suchoj Su-25 (ros. Сухой Су-25) - samolot szturmowy konstrukcji radzieckiej.
Suchoj Su-25 2

Samolot szturmowy Suchoj Su-25 Sił Powietrznych ZSRR

Samolot szturmowy Suchoj Su-25 został opracowany i zbudowany w OKB im. Pawła Suchoja jako silnie opancerzony i uzbrojony frontowy samolot szturmowy. Wynikało to z nowych potrzeb sformułowanych w ZSRR pod koniec lat 60-tych. Potrzeba posiadania przez Związek Radziecki samolotu bezpośredniego wsparcia pola walki wynikała z dopasowania się do sformułowanej w 1967 roku przez NATO (będącego naturalnym wrogiem ZSRR) nowej doktryny "elastycznego reagowania", zakładającej głównie prowadzenie działań konwencjonalnych bez użycia broni jądrowej. Efektem prac konstrukcyjnych rozpoczętych w połowie lat 70-tych był projekt dwusilnikowego poddźwiękowego samolotu nazwanego roboczo T-8, który parametrami technicznymi bardziej przypominał samoloty trenigowo-szturmowe niż typowe samoloty szturmowe. Z tego też powodu Armia Radziecka nie była nim zainteresowana, głównie z uwagi na małą prędkość maksymalną. Biuro Suchoja argumentowało jednak, że samolot szturmowy nie musi osiągać dużej szybkości, a niska masa jest atutem umożliwiającym operowanie z polowych lotnisk, co miało znaczenie jeżeli chodzi o czas oczekiwania na wsparcie lotnicze i dawała dużą elastyczność operacji lotniczych. Jednostki frontowe nie musiały czekać na ciężkie samoloty szturmowe operujące z dalekich lotnisk wojskowych znajdujących się poza terenem działań wojennych, a narażonych na zniszczenie. Mimo braku zamówienia ze strony wojska postanowiono jednak zbudować samolot nazwany jako Suchoj Su-25.

Samolot-szturmowy-Su-25UBK-nalezacy-do-Bulgarskich-Sil-Powietrznych-w-trakcie-lotu-Zdjecie-wykonane-3092005-roku-przez-Chris-Lofting

Samolot szturmowy Suchoj Su-25UB należący do Bułgarskich Sił Powietrznych

Konstrukcja duralowa, półskorupowa. Wloty powietrza po bokach kadłuba. Kabina opancerzona tytanowa z fotelem wyrzucanym. Silniki zabudowane w tytanowym pancerzu w kadłubie. Zbiorniki paliwa w kadłubie. Podwozie z kołem przednim chowane w locie. Koła pojedyncze, niskociśnieniowe umożliwiające operowanie z lotnisk gruntowych. Na wyposażenie standardowe samolotu składa się m.in. autopilot, stacja podświetlania laserowego "Klon-PS" oraz system kierowania uzbrojeniem "Talizman".

Oblotu samolotu prototypowego oznaczonego jako T8-1 dokonano 22 lutego 1975 roku. W wyniku doświadczeń zdobytych w czasie prób w locie postanowiono zastąpić słabe silniki RD-9 mocniejszymi R-95Sz oraz zmienić nieco skrzydła. Nowe silniki zamontowano na drugim egzemplarzu prototypowym. 26 kwietnia 1978 roku rozpoczęto oficjalne próby państwowe.

SU-25UB UCRANIA 60 NUEVO CAMO 2

Wersja szkolno-bojowa SU-25UB należąca do lotnictwa wojskowego Ukrainy

Część z nich odbyła się w warunkach bojowych ówczesnej wojny w Afganistanie, gdzie ZSRR wkroczył w 1979 roku na pomoc pro-radzieckim siłom rządowym. Samolot w działaniach wojennych w Afganistanie sprawdził się nad wyraz dobrze, w związku z czym armia zmieniła zdanie i wyraziła chęć jego posiadania. Próby państwowe zakończono 30 grudnia 1980, ale do uzbrojenia Su-25 został oficjalnie przyjęty dopiero w 1987 roku pomimo, że produkcja seryjna rozpoczęła się już w 1980 roku w zakładach Tbilisi Aicraft Manufacturing (TAM) znajdujących się na terenie Gruzińskiej SRR w Tbilisi. W okresie 8 lat działań w Afganistanie na samolocie wykonano około 60 000 lotów, tracąc w walce 23 maszyny. Co było niewielką stosunkowo stratą, porównując znacznie liczniejsze straty jakie odnosiły maszyny Suchoj Su-17. Ponieważ głównym powodem zestrzeleń samolotów Suchoj Su-25 w Afganistanie były przenośne przeciwlotnicze zestawy rakietowe z pociskami naprowadzającymi się na źródła ciepła, w 1987 roku wyeliminowano to zagrożenie wykorzystując do napędu Su-25 nowe silniki R-195, charakteryzujące się trzykrotnie mniejszą emisją ciepła w porównaniu do starszych silników typu R-95Sz oraz odpornością na bezpośrednie trafienie pociskiem kal. 23mm. Pierwsze wersje eksportowe trafiły do użytkowników w 1984 roku. Najpierw w kwietniu otrzymała je Czechosłowacja (CSRS). Trafiły one także na uzbrojenie Afganistanu, Bułgarii (LRB) oraz Iraku (RI). Po rozpadzie ZSRR wersje radzieckie trafiły do byłych republik radzieckich (m.in. Białorusi (RB) oraz Ukrainy) tworzących obecnie Wspólnotę Niepodległych Państw (WNP).

Su25-11

Suchoj Su-25 byłego lotnictwa wojskowego Czechosłowacji (CSRS)

Informacje

Dane podstawowe:

  • Państwo: Związek Radziecki (ZSRR)
  • Producent: ...
  • Typ samolotu: szturmowy
  • Załoga: 1 osoba
  • Prototypy: 1975
  • Produkcja: 1978 - do chwili obecnej
  • Wyprodukowane egzemplarze: około 1 320szt.

Dane techniczne:

  • Silnik: 2 turboodrzutowe początkowo R-95Sz, później R-195
    Su-25T

    Samolot Suchoj Su-25T lotnictwa wojskowego Federacji Rosyjskiej.

  • Rozpiętość: 14,30 m
  • Długość kadłuba: 15,36 - 15,40 m (różne źródła)
  • Wysokość: 4,80 m
  • Powierzchnia nośna: 30,1 - 33,7 m² (różne źródła)
  • Masa własna: 9 500 kg
  • Masa całkowita: 14 530 kg
  • Prędkość maks: 975 km/h
  • Prędkość min: 215 km/h
  • Wznoszenie: 85 m/s
  • Pułap: 7000 m
  • Zasięg: 1 050 km
  • Zapas paliwa: 3 000 - 3 400 l (różne źródła)/ 5 300 l (z dodatkowymi zbiornikami)
  • Rozbieg: 600 m
  • Dobieg: 600 m
  • Uzbrojenie: działko GSz-30-2 kal.30mm i 10 podskrzydłowych zamków na ubrojenie podwieszane: kierowane pociski rakietowe p-panc., wyrzutnie niekierowanych pocisków rakietowych, bomby lub 2 dodatkowe zbiorniki paliwa PTB-800 po 840 l każdy zwiększające zasięg do 2 150 km.

Wersje:

  • Su-25 - wersja podstawowa.
  • Su-25T - wersja przeciwczołgowa samolotu Su-25UB. Wyposażona w dodatkowy zbiornik paliwa w miejscu kabiny drugiego pilota, system obserwacyjno-celowniczy Szkwał oraz rakiety przeciwpancerne Wicher. Oblatana w 1984 roku.
  • Su-25K - wersja eksportowa samolotu Su-25.
  • Su-25UB - dwumiejscowa wersja szkolno bojowa samolotu Su-25. Przeznaczona do szkolenia pilotów Su-25 i zachowująca wszelkie zdolności bojowe. Oblatana w 1985 roku.
  • Su-25UBK - wersja eksportowa samolotu Su-25UB.
  • Su-25SM - zmodernizowana wersja samolotu Su-25. Wyposażona m.in. w nowoczesną awionikę, wielofunkcyjne wyświetlacze elektroniczne i nawigacyjne na przedniej szybie oraz system nawigacji satelitarnej (GLONASS).
  • Su-39 - wersja rozwojowa samolotu Su-25T. Wyposażona w nowy radar Włócznia-25 w podwieszanej kapsule.

Użytkownicy:

Bibliografia:

  • Andrzej Glass "Samoloty '90" NOT-SIGMA Sp. z o.o. Warszawa 1991

Źródła:

Michał Iljin (dyskusja) 10:29, cze 8, 2013 (UTC)IljinM.