FANDOM


Suchoj Su-17(Su-20) [ros. Сухой Су-17 (Су-20)] - samolot szturmowo-bombowy konstrukcji radzieckiej.
Su-17

Samolot Suchoj Su-17 lotnictwa wojskowego ZSRR

Su-17-3

Samolot Su-20

Samolot Suchoj Su-17 powstał jako wersja rozwojowa samolotu myśliwsko-bombowego Suchoj Su-7. W 1963 roku OKB Suchoja stworzyło skrzydła o zmiennej geometrii, które zostało zastosowane w zmodernizowanym Su-7IG, w ten sposób powstały samolot oznaczono jako Su-17. Był to pierwszy samolot radziecki ze skrzydłami o zmiennej geometrii. Poza nowymi skrzydłami nowa maszyna różniła się od swego poprzednika Su-7 nową kabiną pilota, długą listwą grzbietową rozciągającą się od kabiny do usterzenia pionowego oraz powiększonym kadłubem w celu pomieszczenia większej ilości paliwa oraz awioniki.

1533284

Egzemplarz muzealny samolotu szturmowego Su-20 w orginalnych barwach lotnictwa wojskowego PRL (w takich jakich trafił na wyposażenie) (źródło: lotnictwo.net)

Konstrukcja duralowa, półskorupowa. Płat o zmiennej geometrii (skos od 28° do 68°). Wlot powietrza w przodzie kadłuba ze stożkiem z wyposażeniem radiolokacyjnym. Kabina Hermetyzowana z fotelem wyrzucanym. Celownik radiolokacyjny i wyposażenie do lotów bez widzialności. Zbiorniki paliwa w kadłubie i skrzydłach. Podwozie z kołem przednim chowane. Na wyposażenie standartowe samolotu składa się autopilot, radiodalmierz SRD-5, celownik ASP-5, system radionawigacji RSBN-2S (później RSBN-5S) oraz stacja ostrzegawcza Syrena.

Oblotu pierwszego prototypu oznaczonego jako S-22I dokonano w 1966 roku. W stosunku do Su-7 różnił się on nowymi skrzydłami z ruchomymi końcówkami. W 1968 roku zbudowano drugi prototyp oznaczony jako S-32. W samolocie tym dodano owiewkę łączącą kabinę ze statecznikiem pionowym, zastosowano otwieraną do góry osłonę kabiny pilota zamiast odsuwanej do tyłu, przebudowano niektóre instalacje oraz zamontowano na każdym skrzydle dwie belki na uzbrojenie podwieszane. Samolot wyposażono w silnik Lulka AL-7F-1-250. Ten prototyp skierowano do produkcji seryjnej. Oblotu pierwszego samolotu seryjnego dokonano 1 lipca 1969 roku, w roku następnym nadano maszynom seryjnym oznaczenie Su-17. Dwa lata później oblatano zmodernizowaną wersję Su-17M przeznaczoną dla sił powietrznych ZSRR na podstawie której zbudowano wersję eksportową oznaczoną jako Su-20. Trafiła ona do wielu państw w tym do Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (PRL) (będącej jedynym w Układzie Warszawskim użytkownikiem tej maszyny), krajów Bliskiego Wschodu oraz zaprzyjaźnionych państw socjalistycznych i arabskich. Wersja eksportowa różniła się nieco wyposażeniem i awioniką.

Do Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej pierwsze samoloty Su-20 trafiły w liczbie 6 egzemplarzy w kwietniu 1974 roku i weszły do służby w 7 Brygadzie Lotnictwa Bombowo - Rozpoznawczego w Powidzu. W tym samym roku zostały po raz pierwszy zaprezentowane publicznie 22 lipca w Warszawie w czasie defilady wojskowej z okazji Święta Odrodzenia Polski oraz XXX-lecia PRL. Dwa lata później w marcu i maju 1976 roku do Polski trafiło kolejnych 20 samolotów tego typu. Łącznie Polska otrzymała 27 maszyn tego typu (jeden egzemplarz w ramach rekompensaty za samolot utracony), wszystkie w wersji bojowej. Wszystkie samoloty trafiły do jednostki w Powidzu (przeformowanej później z brygady w pułk) gdzie służyły do 28 lutego 1997 roku, kiedy to ostatnie 10 egzemplarzy zostało wycofanych z użytku.

Su20r

Su-20 Sił Powietrznych Polski we współczesnych barwach

Informacje

Dane podstawowe:

  • Państwo: Związek Radziecki (ZSRR)
  • Producent: Komsomolskie nad Amurem Zjednoczenie Przemysłu Lotniczego
  • Typ samolotu: szturmowo-bombowy
  • Załoga: 1 osoba
  • Prototypy: 1966
  • Produkcja: 1969-1980
  • Wyprodukowane egzemplarze: 2 867szt. (w tym wersja rozwojowa Su-22)

Dane techniczne:

  • Silnik: odrzutowy AL-21F3
  • 0625504

    Suchoj Su-20 lotnictwa wojskowego Egiptu

    Rozpiętość: 10,00/13,50 m
  • Długość kadłuba: 18,00 m
  • Wysokość: 4,80 m
  • Powierzchnia nośna: 38,4 m²
  • Masa własna: 9 880 kg
  • Masa całkowita: 18 120 kg
  • Prędkość maks: 2 230 km/h (2,1 Ma)
  • Prędkość min: 265 km/h
  • Wznoszenie: 230 m/s
  • Pułap: 17 000 m
  • Zasięg: 2 300 km, 1 150 km(bojowy)
  • Zapas paliwa: 6 270 l
  • Rozbieg: 600 m
  • Dobieg: 950 m
  • Uzbrojenie: 2 działka NR-30 kal.30mm i 8 zamków (4 podkadłubowe i 4 podskrzydłowe) na uzbrojenie podwieszane: kierowane pociski rakietowe, wyrzutnie niekierowanych pocisków rakietowych, bomby lub zbiorniki podwieszane zwiększające zasięg (w misjach rozpoznawczych), łączny udźwig uzbrojenia: 4 000 kg

Wersje:

  • Su-17 - pierwsza wersja produkcyjna. Wyprodukowano jedynie kilkadziesiąt egzemplarzy tej wersji.
  • Su-17K - wersja eksportowa samolotu Su-17. Wyprodukowana tylko dla Egiptu (ARE).
  • Su-17M - pierwsza wersja produkowana na masową skalę, z nowym mniejszym i lżejszym silnikiem AL-21F3 o ciągu 109,8kN charakteryzującym się mniejszym jednostkowym zużyciem paliwa, wyposażona w lepszą awionikę oraz cztery zamki na uzbrojenie podwieszane zamiast dwóch. Dzięki zastosowaniu miejszego silnika, a jednocześnie zwiększeniu wewnętrznych zbiorników paliwa zasięg samolotu wzrósł o 60-80% w stosunku do Su-17. Ponadto samolot wyposażono  wsystem radionawigacji RSBN-5S. Oblatana 28 grudnia 1971 roku.
  • Su-20 - wersja eksportowa samolotu Su-17M, wyposażona w uproszczoną awionikę i mocniejszy zakres uzbrojenia. Oblatana 15 grudnia 1972 roku. Wersja ta trafiła na uzbrojenie m.in. Polski (PRL), Algierii (ARLD), Egiptu (ARE), Syrii (SRA) oraz Iraku (RI).
  • Su-17M2 - wersja wyposażona w nową awionikę i wzbogacona m.in. o dalmierz laserowy Fon-1400, nowy celownik ASP-17, bezwładnościowy system kursu i pionu IKW-8 i system radionawigacji RSBN-6S oraz szerszy zakres uzbrojenia kierowanego. Oblatana 20 grudnia 1973 roku.
  • Su-17UM - dwumiejscowa wersja szkolno bojowa. Oblatana 15 sierpnia 1975 roku.
  • Su-17M3 - wersja oparta na samolocie Su-17UM. Na miejscu kabiny instruktora zamontowano dodatkowy bak paliwa, kabina pilota stała się szersza i wygodniejsza. Dalmierz laserowy Fon zamieniono na stację laserową Klon, pełniącą nie tylko funkcję dalmierza, ale również podświetlającą cele dla pocisków rakietowych oraz bomb naprowadzanych laserowo. Wyposażona w nowy sprzęt obserwacji lotu i dwa dodatkowe zamki do mocowania pocisków rakietowych klasy powietrze-powietrze. Oblatana 30 czerwca 1976 roku.
  • Su-22 - wersja rozwojowa samolotu Su-17M2 o przedłużonym i opuszczonym przodzie kadłuba poprawiajającym widoczność z kabiny pilota, nowym mocniejszym silnikiem R-29B zunifikowanym z samolotem myśliwskim MiG-23 oraz zmienioną grzbietową płetwą na górze kadłuba, a także nieco zmniejszonym zakresem skosu skrzydeł. Oblatana w lutym 1977 roku.
    Suchoj Su-17(Su-20)

    Sylwetka samolotu Suchoj Su-20 w trzech rzutach

Użytkownicy:

Bibliografia:

  • Andrzej Glass "Samoloty '85" NOT-SIGMA Warszawa 1986

Źródła:

Michał Iljin (dyskusja) 12:58, cze 1, 2013 (UTC)IljinM.