FANDOM


Republika Portugalska (RP), port. Republica Portuguesa (RP) - socjalistyczne państwo w Europie Zachodniej zajmujące południowy zachód Półwyspu Iberyjskiego położone nad Oceanem Atlantyckim.
497px-Coat of arms of Portugal.svg

Godło Republiki Portugalii

Flag of Portugal.svg

Flaga Republiki Portugalskiej

Portugalia graniczy od pólnocy i wschodu z Hiszpanią, od południa i zachodu kraj otaczają wody Oceanu Atlantyckiego. Do Portugalii należą dwa archipelagi wysp położonych na Oceanie Atlantyckim: Azory oraz Madera. Portugalia podzielona jest na 18 dystryktów i 2 regiony autonomiczne.

Historia:

W starożytności tereny Portugalii były zamieszkane przez ludy iberyjskie oraz celtyckie. W III wieku p.n.e. obszary te zostały objęte wpływami Kartaginy, a w II wieku p.n.e. stały się terenem Rzymian.

Po najeździe germańskim na półwysep (409 n.e.) większą część jego zachodnich obszarów opanowali początkowo Swebowie, tworząc królestwo ze stolicą w Bradze, następnie Wizygoci zajęli w 469 roku południową część dzisiejszej Portugalii, a w 585 – jej północne obszary. Po rozbiciu (711–718) przez Arabów królestwa Wizygotów ziemie półwyspu objął kalifat Umajjadów. Prowadzona od VIII wieku przez chrześcijan rekonkwista objęła w IX–XI wieku rejon Bragi, Porto i Coimbry, które zostały zdobyte przez królów Leonu i Kastylii. Do połowy XIII wieku Portugalia kontynuowała rekonkwistę zachodniego pasa Półwyspu Iberyjskiego. Oprócz rodzimego rycerstwa świeckiego w walkach uczestniczyły zakony rycerskie oraz krzyżowcy zachodnioeuropejscy. W 1249 roku osiągnięto wybrzeże Algarve na południu (Portugalia uzyskała obecny kształt terytorialny). Równocześnie monarchia dążyła do ograniczenia rosnącej potęgi możnych, Kościoła i zakonów rycerskich, popierała rozwój handlu i miast. W XIII wieku rada królewska przekształciła się w parlament stanowy, Kortezy, do których w 1254  roku dopuszczono delegatów miast. Około 1255 roku przeniesiono stolicę do Lizbony.

Portugalia kierowała się w swojej polityce kolonizacyjnej w stronę Afryki. Kraj stał się także potęgą morską. Portugalskie wyprawy inicjowane przez m.in. Henryka Żeglarza zapoczątkowały epokę odkryć geograficznych. Portugalczycy kolonizowali wyspy: Azory, Maderę, Zielonego Przylądka. W 1498 roku Portugalczycy jako pierwsi Europejczycy dotarli do Indii. W 1500 roku portugalska wyprawa odkryła Brazylię rozpoczynając jej kolonizację. W 1822 roku niepodległość uzyskała Brazylia, Portugalia uznała ten fakt trzy lata później.

W 1910 roku obalono monarchię i proklamowano republikę. W 1916 roku Portugalia przystąpiła do I wojny światowej po stronie państw ententy. W 1926 roku miał miejsce wojskowy zamach stanu. W 1928 roku funkcję ministra finansów, a 1932 roku premiera objął konserwatysta Antonio Salazar, który sprawował władzę autorytarną do 1968 roku. W 1933 roku nowa antydemokratyczna konstytucja wzorowana na konstytucji państw faszystowskich usankcjonowała dyktaturę, utworzono tzw. Nowe Państwo oparte na koncepcji ustroju korporacyjnego. Dwa lata później wprowadzono system monopartyjny. Ten jednopartyjny system na czele z Unią Narodową określany jest jako faszystowski lub parafaszystowski. Prawicowa władza sprawowana była za pomocą policji politycznej PVDA przekształconej później w PIDE. Służby bezpieczeństwa utworzyły własny obóz koncentracyjny Tarrafal na wyspie Santiago. Sytuacja w kraju pozostawała daleka od stabilności, w 1935 roku doszło do rebelii antyrządowej przygotowanej przez monarchistów, a rok później do lewicowego puczu. Sytuację w kraju destabilizowała również seria zamachów bombowych i zamach na przywódcę kraju z 1936 roku. Portugalia wmieszała się w Wojnę domową w Hiszpaniigdzie wsparła finansowo siły faszystowskiego dyktatora Francisco Franco. Spowodowało to dalszą destabilizację przejawiającą się w m.in. naruszaniu granic Portugalii przez oddziały hiszpańskie i aktywnością agentów republikańskich na terenie Portugalii.

W okresie II wojny światowej Portugalia była neutralna, choć udostępniła aliantom bazy lotnicze. W okresie wojny doszło do zjednoczenia opozycji demokratycznej. W 1943 roku socjaliści, komuniści i republikanie weszli w skład Zjednoczonego Antyfaszystowskiego Ruchu Narodowego. Działacze koalicji uważali że wraz z upadkiem faszyzmu w Europie ustrój ten upadnie także w Portugalii. Istnienie prawicowej dyktatury uratował jednak początek zimnej wojny. Wraz z zimną wojną doszło do rozłamu między uczestnikami frontu antysalazarowskiego a współpraca komunistów i socjalistów została zakończona. W 1949 roku Portugalia została członkiem NATO, następnie ONZ. W latach 50-tych z inicjatywy Salazara w koloniach rozpoczęła się nowa fala osadnictwa portugalskiego. Polityka ta spowodowała niechęć ze strony rdzennych mieszkańców krajów kolonialnych którzy zaczęli tworzyć organizacje niepodległościowe co doprowadziło w latach 60-tych do wybuchu serii wojen niepodległościowych w Gwinei Bissau, Angoli oraz Mozambiku. Portugalia wraz z apartheidowską RPA wdała się ponadto w Wojnę domową w Rodezji w której wsparła rasistowski rząd w walce przeciwko organizacjom partyzanckim czarnej większości. W 1961 roku Portugalia przegrała krótkotrwały atak Indii (RI) na kolonię portugalską Goa w wyniku czego kolonia ta została zaanektowana przez Indie.

W marcu 1974 roku szef sztabu armii gen. Antonio de Spinola został usunięty ze stanowiska za krytykę polityki kolonialnej rządu. Dymisja generała przyczyniła się do powstania w wojsku kręgu oficerów występujących przeciwko reżimowi. 25 kwietnia 1974 r. zakonspirowana grupa młodych oficerów o poglądach lewicowych (Ruch Sił Zbrojnych, MFA) dokonała przewrotu wojskowego (tzw. Rewolucja Goździków). Celem Ruchu Sił Zbrojnych była likwidacja prawicowej dyktatury i zakończenie trwających trzynaście lat wojen kolonialnych. Ruch Sił Zbrojnych powołał Komitet Ocalenia Narodowego, który rozpoczął reformy demokratyczne. Obalono dyktatora Marcelo Caetano będącego nastepcą Salazara. Z emigracji wrócili działacze opozycjiNiedługo po rewolucji goździków państwa socjalistyczne wznowiły stosunki dyplomatyczne z Portugalią, które zostały zerwane po II wojnie światowej. W latach 1974–1975 socjalistyczne rządy Portugalii uznały niepodległość kolonii w wyniku czego powstały niepodległe państwa m.in. Angola (LRA), Gwinea Bissau, Mozambik (RM), Wyspy Zielonego Przylądka12 grudnia 1975 roku MFA utraciła swą przewodnią pozycję w państwie, w lutym 1976 roku pod naciskiem opozycji prawicowej z preambuły porozumienia konstytucyjnego usunięto sformułowanie o budowie socjalizmu, państwo pozostało jednak nominalnie socjalistyczne. W 1986 roku Portugalia została członkiem Wspólnoty Europejskiej, natomiast w 1988 roku zobowiązała się zwrócić Makau Chińskiej Republice Ludowej (CHRL) w 1999 roku.

Po rewolucji goździków nie wykształcił się model partii dominującej, co powodowało konieczność powoływania rządów mniejszościowych, koalicyjnych lub inicjatywy prezydenckiej. Głównymi siłami rządzącymi w Portugalii były Partia Socjalistyczna (PS) oraz Partia Socjaldemokratyczna (PSD)W 1999 roku Portugalia przystąpiła do strefy euro, a w 2002 roku przyjęła nową walutę Euro.

Informacje

Dane podstawowe:

  • Język urzędowy: portugalski
  • Stolica: Lizbona
  • Ustrój polityczny: republika socjalistyczna
  • Głowa państwa: prezydent Marcelo Rebelo de Sousa
  • Powierzchnia: 92 391 km²  (110. miejsce na świecie)
  • Liczba ludności: 10 813 834 (75. miejsce na świecie) - 2014 rok
  • Jednostka monetarna: Euro

Partie polityczne:

  • Partia Socjalistyczna (PS)
  • Partia Socjaldemokratyczna (PSD)
  • Centrum Demokratyczne i Społeczne - Partia Ludowa (CDS/PP)
  • Partia Ekologiczna Zieloni (PEV)
  • Portugalska Partia Komunistyczna (PCP)

Przedsiębiorstwa zbrojeniowe:

  • brak danych

Armia:

Siły zbrojne Portugalii stanowi Wojsko Portugalskie.

Sprzęt i uzbrojenie wojska Portugalii:

Biografie:

Galeria:

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki