FANDOM


Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - historyczne socjalistyczne państwo położone w Europie Środkowej, między Bałtykiem na północy, a Karpatami i Sudetami na południu w dorzeczu rzek Wisły i Odry.
Herb PRL.svg

Godło Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej

Poland flag 300

Flaga Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) graniczyła od zachodu z Niemiecką Republiką Demokratyczną (NRD), od południa z Czechosłowacką Republiką Socjalistyczną (CSRS), a od wschodu ze Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR)Północną część kraju stanowiło pobrzeże Morza Bałtyckiego. Polska podzielona była na 49 województw.

Polska Rzeczpospolita Ludowa to oficjalna, zapisana w konstytucji z 1952 roku nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Wcześniej, w latach 1944-1952 to samo socjalistyczne państwo funkcjonowało na arenie międzynarodowej podobnie jak obecnie pod nazwą Rzeczpospolita Polska (RP).

Za początek PRL-u uważa się 22 lipca 1944 roku - dzień ogłoszenia manifestu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN), który został oficjalnie powołany przez Krajową Radę Narodową (KRN) w wyzwolonym z okupacji niemieckiej Lublinie 21 lipca 1944 roku. W Manifeście PKWN (zwanym też Manifestem Lubelskim lub Manifestem Lipcowym) wzywano do walki z okupantem niemieckim, ustanawiano KRN jako jedyne legalne źródło władzy w odrodzonej Polsce. Ponadto zapowiadano ukaranie zbrodniarzy faszystowskich, upaństwowienie ziemi i przemysłu, bezpłatne nauczanie, a co za tym idzie zmiany ustrojowe niosące nie tylko wyzwolenie narodowe, lecz i wyzwolenie społeczne tych grup obywateli, które w okresie sanacyjnej II Rzeczpospolitej Polskiej w okresie międzywojennym były wyzyskiwane i szykanowane przez autorytarne rządy. Zapisano w nim, że nowe wyzwolone państwo polskie będzie państwem urzeczewistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Manifest podpisali członkowie PKWN z przewodniczącym Edwardem Osóbką-Morawskim oraz wiceprzewodniczącymi Wandą Wasilewską i Andrzejem Witosem na czele. Ważnym faktem proklamowania nowego socjalistycznego państwa było również międzynarodowe uznanie Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej (TRJN), którego podstawą był Rząd Tymczasowy RP w Lublinie - pierwszym wyzwolonym mieście polskim, przez Wielką Brytanię i USA oraz równoległe wycofanie uznania Rządowi RP na uchodźstwie, który nie miał legitymizacji większości obywateli i niechlubnie "wsławił się" ucieczką z walczącego kraju w pierwszych dniach II wojny światowej we wrześniu 1939 roku. W początkowym okresie istnienia Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej na niektórych jej terenach funkcjonowały zbrojne bandy podziemia antykomunistycznego dopuszczające się wobec nowych władz oraz jej zwolenników brutalnych ataków, morderstw, grabieży, gwałtów oraz tortur. Dążyli oni do zdestabilizowania sytuacji w wyzwolonym kraju i wywołania wojny ze Związkiem Radzieckim (ZSRR). Członkowie tych band wywodzili się głównie ze środowisk nacjonalistycznych i narodowych, częściowo z przedstawicieli przedwojennej sanacyjnej władzy. Najliczniejszą i najbardziej znaną tego typu organizacją były Narodowe Siły Zbrojne (NSZ). Wszystkie organizacje bandyckie zlikwidowano ostatecznie do 1947 roku. W międzyczasie prowadzono odbudowę kraju ze zniszczeń wojennych. Szczególne znaczenie dla procesu odbudowy miał (tzw. plan trzyletni) Plan Odbudowy Gospodarczej 1947-1949, zasiedlanie ziem odzyskanych, reforma rolna polegająca m.in. na podziale majątków ziemskich o pow. powyżej 50 ha oraz upaństwowienie przemysłu. Kolejny plan gospodarczy (tzw. plan sześcioletni) rozwinął kraj gospodarczo. Według założeń planu rozwinął się przemysł wydobywczy, ciężki oraz maszynowy, następował szybki rozwój i urbanizacja miast. W ramach planu wybudowano wiele państwowych zakładów i fabryk oraz rozbudowano isniejące wcześniej. Plan doprowadził do rozwoju przemysłu o 250%, natomiast produkcja rolna wzrosła o 13%. W ten sposób Polska z przedwojennego zacofanego gospodarczo i typowo rolniczego kraju stała się państwem wysokouprzemysłowionym, następowała szybka migracja ludności ze wsi do miast, co z kolei powodowało dynamiczny rozwój ośrodków miejskich. W grudniu 1948 roku w wyniku kongresu zjednoczeniowego socjalistycznej Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS) oraz komunistycznej Polskiej Partii Robotniczej (PPR) powstała Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR), a w 1949 roku chłopska partia Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL).

22 lipca 1952 roku w ósmą rocznicę powstania Polski Ludowej Sejm uchwalił Konstytucję Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Oficjalnie zmieniono nazwę państwa na Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL), a ustrój określono jako Demokracja Ludowa. Jednocześnie zlikwidowano urząd prezydenta, a jego kompetencje przejął kolegialny organ Rada Państwa, funkcję prezydenta od tej pory sprawował Przewodniczący Rady Państwa. W konstytucji znalazły się zapisy m.in. o prawie do pracy, ochrony zdrowia, wypoczynku i nauki.

W latach 1989-1991 na skutek działań politycznych, pokojowych przemian ustrojowych, wprowadzania kapitalistycznej neoliberalnej gospodarki, wyprzedawania i prywatyzacji majątku państwowego, PRL uległa przekształceniu w obecne państwo Rzeczpospolita Polska (RP), zwane też potocznie III Rzeczpospolita Polska (III RP).

470px-PL Bolesław Bierut (1892-1956)

Bolesław Bierut (1892-1956) - Prezydent Krajowej Rady Narodowej (KRN) w latach 1944-1947 oraz Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej (RP) w latach 1947-1952

Polska Rzeczpospolita Ludowa była członkiem wielu organizacji międzynarodowych. Należała m.in. do Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG), Układu Warszawskiego oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ).

Informacje

Dane podstawowe:

  • Język urzędowy: polski
  • Stolica: Warszawa
  • Ustrój polityczny: republika socjalistyczna
  • Głowa państwa: prezydent gen. Wojciech Jaruzelski
  • Powierzchnia: 322 577 km² (68. miejsce na świecie) - 1989 rok
  • Liczba ludności: 37 800 000 (32. miejsce na świecie) - 1989 rok
  • Jednostka monetarna: Złoty

Największe miasta:

  • Warszawa
  • Łódź
  • Kraków
  • Wrocław
  • Poznań

Partie polityczne:

  • Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) - socjalistyczna
  • Gierek E.

    Edward Gierek - I Sekretarz PZPR w latach 1970 - 1980.

    Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL) - ludowa
  • Stronnictwo Demokratyczne (SD) - socjalliberalna

Przedsiębiorstwa zbrojeniowe:

Produkty przedsiębiorstw zbrojeniowych:

Wojciech Jaruzelski

Ostatni prezydent Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej gen. Wojciech Jaruzelski

Armia:

Siły Zbrojne Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej stanowiło Ludowe Wojsko Polskie (LWP). Liczebność armii PRL-u przez lata utrzymywała się na poziomie 200-300 tys. żołnierzy. Służba wojskowa była obowiązkowa dla mężczyzn po 18 roku życia.

Sprzęt i uzbrojenie wojska PRL:

Służby porządkowe:

  • Milicja Obywatelska (MO)
  • Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej (ORMO)
  • Służba Ochrony Kolei (SOK)
  • Służba Więzienna (SW)
  • Wojskowa Służba Wewnętrzna (WSW)

Biografie:

Galeria:

Michał Iljin (dyskusja) 23:26, lip 3, 2013 (UTC)IljinM.