FANDOM


Panavia Tornado - samolot myśliwsko-szturmowy wyprodukowany przy współpracy Wielkiej Brytanii, Niemiec i Włoch.

Tornado

Istnieją trzy główne wersje samolotu Tornado: wersja szturmowa Tornado IDS, przechwytująca Tornado ADV oraz przeznaczona do walki elektronicznej Tornado ECR.

Po drastycznych cięciach budżetu wojskowego Wielkiej Brytanii pod koniec lat 50 i 60 XX wieku i zaprzestaniu rodzimych projektów, brytyjski przemysł lotniczy nie był w
Panavia tornado adv tornado gr 1-01956

Samolot Tornado w trzech rzutach

stanie samodzielnie wytworzyć nowoczesnego odrzutowego samolotu bojowego, mogącego zastąpić starzejące się bombowce Canberra i wypożyczone od Amerykanów myśliwce F-4 Fantom. Brytyjczycy postanowili szukać kooperantów na kontynencie: w 1966 r. zawiązali z Francuzami konsorcjum SEPECAT, które stworzyło lekki samolot myśliwsko-szturmowy Jaguar. Strona francuska wycofała się jednak z negocjacji projektu samolotu AFVG (Anglo-French Variable Geometry – angielsko-francuskiego samolotu o zmiennym skosie skrzydeł). Wobec tego brytyjczycy pozyskali partnerów z NiemiecWłoch oraz Holandii. Ich spółkę pod nazwą Panavia Aircraft Gmbh utworzono w 1969 r. Planowano wytwarzać dwie wersje samolotu: jednomiejscową dla Luftwaffe, lotnictwa włoskiego AMI i holenderskiego KLu oraz dwumiejscową dla RAF i niemieckiego lotnictwa morskiego Marineflieger. Docelowo planowano wyprodukować około 900 egzemplarzy wszystkich wersji. W trakcie prac z konsorcjum Panavia wycofali się Holendrzy. W trakcie prac okazało się, że systemy awioniki i uzbrojenia są na tyle skomplikowane, iż samolot musi być obsługiwany przez dwóch członków załogi. Zarzucono prace nad wersją jednomiejscową, a Luftwaffe i AMI zamówiły wersję dwumiejscową.
RAF Panavia Tornado GR1A

Samoloty Panavia Tornado GR1A należące do Brytyjskich Sił Powietrznych (RAF)

Oblot prototypu odbył się 14 sierpnia 1974 roku w Manching w Niemczech. W lipcu 1976 r. rządy Wielkiej Brytanii, RFN i Włoch podpisały umowę o produkcji 809 sztuk samolotu Tornado. 644 maszyny miały zostać wykonane w wersji uderzeniowej, z czego RFN miała otrzymać 324 egzemplarze, Wielka Brytania – 200, zaś Włochy – 100. 165 sztuk wersji myśliwskiej Tornado ADV (Air Defence Variant) zostało zamówionych przez Wielką Brytanię (oznaczone Tornado F3). Pierwsze seryjne Tornado dla Wielkiej Brytanii zostały wyprodukowane w 1979 r., 5 czerwca 1979 r. RAF otrzymał pierwszy samolot w wersji uderzeniowej, zaś pierwszy dywizjon RAF uzbrojony w Tornado osiągnął gotowość bojową 1 lipca 1982 r.

Pierwsze użycie bojowe samolotów tego typu nastąpiło podczas operacji Pustynna Burza (maszyny te należały do RAF oraz do lotnictwa włoskiego). Uderzeniowe Tornado RAF wykonywały najtrudniejsze zadania uderzeniowe na silnie bronione obiekty położone na głębokim zapleczu przeciwnika – lotniska, mosty, centra łączności i dowodzenia. Wraz z amerykańskimi F-15 Orzeł uczestniczyły również w polowaniu na ruchome wyrzutnie pocisków balistycznych Scud. W trakcie walk od ognia irackiej obrony przeciwlotniczej utracono 6 maszyn.

Po wprowadzeniu samolotu do służby, współpraca międzynarodowa w obrębie projektu trwała nadal w postaci centrum szkoleniowego w bazie RAF w Cottesmore w Anglii. Samoloty były produkowane na użytek krajów biorących udział w projekcie, a także dla sił powietrznych Arabii Saudyjskiej, która zakupiły 96 Tornado IDS i 24 ADV. Panavia Tornado nadal znajduje się w służbie RAF, Luftwaffe, AMI i lotnictwa Arabii Saudyjskiej. Krótka seria produkcyjna i wyrafinowane wyposażenie sprawiły, że samolot jest kosztowny w eksploatacji. W przyszłości jego zadania ma przejąć Euromyśliwiec Tajfun.

Panavia-tornado-adv

Informacje

Dane podstawowe:

Dane techniczne:

  • Napęd: 2 silniki odrzutowe Turbo-Union RB199-34
  • Tornado-ecr-upper-heyford-1991

    Samolot Panavia Tornado w barwach niemieckiego lotnictwa wojskowego

    Długość: 16,70 m
  • Wysokość: 5,95 m
  • Powierzchnia nośna: 26,6 m²
  • Własna: 14 091 kg
  • Startowa: 27 217 kg
  • Prędkość maks.: 2 336 km/h (2,2 Ma)
  • Prędkość minimalna: 213 km/h
  • Wznoszenie: 76 m/s
  • Pułap: 15 240 m
  • Zasięg: 3 890 km
  • Rozbieg: 880 m
  • Dobieg: 370 m

Użytkownicy:

  • Arabia Saudyjska - 120szt. (w służbie pozostaje 111szt.)
  • Niemcy (NRF) - 359szt. (w służbie pozostają 152szt.)
  • Wielka Brytania - 398szt. (w służbie pozostaje 136szt.)
  • Włochy - 100szt. (w służbie pozostają 73szt.)

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki