FANDOM


Mc Donnell Douglas F-15 Orzeł (ang. McDonnell Douglas F-15 Eagle) - samolot myśliwski przewagi powietrznej konstrukcji amerykańskiej.
800px-F-15 eagle USAF

Samolot myśliwski F-15 Eagle

U podstaw opracowania F-15 legły prace majora USAF Johna Boyda i matematyka Thomasa Christie (zasada zachowania energii z punktu widzenia walki powietrznej), tragiczne doświadczenia z walk powietrznych w Wietnamie (gdzie myśliwce amerykańskie przegrywały walki powietrzne z wietnamskimi myśliwcami typu MiG-21) oraz pojawienie się nowych radzieckich myśliwców MiG-23MiG-25, zademonstrowanych publicznie w 1967 roku. Wstępne warunki, jakie miał spełniać myśliwiec projektu FX (Fighter eXperimental - myśliwiec doświadczalny), sformułowano i rozesłano do 13 firm lotniczych w grudniu 1965 roku. Program nabrał przyspieszenia w grudniu 1967 roku, po zaprezentowaniu nowych myśliwców radzieckich. Wymagania te to m.in. masa startowa nieprzekraczająca 20 ton, prędkość maksymalna 2.3-2.5 Macha, stosunek ciągu do ciężaru 0.95. 23 grudnia 1969 roku do realizacji został wybrany projekt firmy McDonnell Aircraft Company.
800px-F-15, 71st Fighter Squadron, in flight
800px-USAF F-15D Top
Oblotu i publicznej prezentacji pierwszego prototypu dokonano 27 lipca 1972 roku, natomiast rok później 7 lipca 1973 roku oblatano dwumiejscową wersję szkolno-bojową TF-15A. Produkcję seryjną rozpoczęto 1 marca 1973 roku, zaś pierwsze seryjne egzemplarze przekazano do jednostek 4 listopada 1974 roku. Była to pierwsza wersja F-15A/B (oznaczenie F-15B zastąpiło używane wcześniej TF-15A). Dostawy nowszej wersji F-15C rozpoczęły się w 1979 roku. Jej prototyp został oblatany 26 lutego 1979 roku. Równolegle dostarczano F-15D, które - podobnie jak F-15B - były maszynami dwumiejscowymi. W drugiej połowie lat 80-tych opracowano dwumiejscową uderzeniową wersję samolotu - F-15E. Łącznie wyprodukowano ok. 1 300 samolotów wszystkich wersji. Sprzedaż samolotu kontynuowana jest na eksport, np. ostatnio Korea Południowa zamówiła 40 samolotów. Wcześniej w posiadanie tych samolotów weszły Izrael, Arabia Saudyjska i Japonia. W USAF jest zastępowany przez F-22 Raptor. Projektowano także wersje rozpoznawczą i pokładową tego samolotu (RF-15 i F-15N).

F-15 udowodnił swą skuteczność bojową w starciach na Bliskim Wschodzie m.in. z samolotami syryjskimi nad doliną Bekaa w 1982 roku oraz w pojedynczych walkach powietrznych pomiędzy maszynami izraelskimi a syryjskimi samolotami MiG-21. Izraelczycy na F-15 zestrzelili większość z 48 samolotów syryjskich. W 1981 roku izraelskie F-15 stanowiły eskortę rajdu na iracki reaktor Osirak pod Bagdadem. W 1991 roku amerykańskie i saudyjskie F-15 A i C zestrzeliły 34 irackie samoloty i 3 śmigłowce, zaś F-15E były używane do atakowania celów naziemnych głównie na głębokim zapleczu. W tym czasie za sprawą zestrzelenia kilku Migów-25 został nazwany przez pilotów "Foxbat killer". Do dziś piloci latający na F-15 zestrzelili 104 samoloty i śmigłowce wroga.

Informacje

Dane podstawowe i techniczne:

F15
Państwo USA
Konstruktor McDonnell Douglas, Boeing Company
Typ Samolot wielozadaniowy
Załoga 1 / 2
Lata produkcji 1972 - nadal
Rozpiętość (m) 13,05
Długość (m) 19,43
Wysokość (m) 5,63
Powierzchnia nośna (m²)

56,50 m²

800px-F-15 Eagle Cockpit

Kokpit samolotu myśliwskiego F-15

Wersje:

  • F-15A - pierwsza wersja produkcyjna
  • F-15B - dwumiejscowa wersja szkolno bojowa samolotu F-15A
  • F-15C - zmodernizowana wersja samolotu F-15, wyposażona w powiększone o 907 litrów wewnętrzne zbiorniki paliwa oraz zmodernizowaną instalację paliwową. Oblatana 26 lutego 1979 roku.
  • F-15D
  • F-15J
  • F-15DJ
  • F-15N Sea Eagle
  • F-15E Strike Eagle
  • F-15SE Silent Eagle
  • F-15 Streak Eagle (72-0119)
  • F-15 S/MTD (71-0290)
  • F-15 ACTIVE (71-0290)
  • F-15 IFCS (71-0290)
  • F-15 MANX
  • F-15 Flight Research Facility (71-0281 and 71-0287)
  • F-15B Research Testbed (74-0141)

Użytkownicy:

  • Stany Zjednoczone (USA) - 471szt.
  • Arabia Saudyjska - 170szt. (w służbie pozostają 153szt.)
  • Izrael - 82szt. (w służbie pozostaje 75szt.)
  • Japonia - 213szt. (w służbie pozostają 202szt.)
  • Korea Południowa - 61szt.
  • Singapur - 40szt.