FANDOM


Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna (LRLD) - socjalistyczne państwo w Azji Południowo-Wschodniej na Płw. Indochińskim.
Emblem of Laos.svg

Godło Laotańskiej Republiki Ludowo Demokratycznej

Flag of Laos.svg

Flaga Laotańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej

Laos graniczy od północy z Mjanmą (dawna Birma) i Chińską Republiką Ludową (CHRL), od południowego zachodu z Tajlandią, od południa z Kambodżą natomiast od wschodu z Socjalistyczną Republiką Wietnamu (SRW). Laos podzielony jest na 16 prowincji i jedną prefekturę.

Historia:

W 1353 roku Laotańczycy obalili królestwo Ayutthaya i założyli własne państwo Lan Xang. Po śmierci króla Setthathiratha II, Lan Xang został w 1707 roku podzielony na 3 królestwa: Vientiane, Champasak i Luang Prabang. Viang Chan zostało podbite przez Tajlandię w 1828, zaś Champassak i Luang Prabang znajdowały się od 1893 roku pod protektoratem francuskim. W czasie II wojny światowej był okupowany przez Japończyków. W 1945 roku powstał antykolonialny ruch wyzwoleńczy Lao Issara, który w październiku 1945 roku ogłosił niepodległość kraju i powołał rząd. W 1946 roku Francja ponownie okupowała Laos zwalczając oddziały Lao Issara. W 1946 roku król Luang Prabang Sisawang Wong połączył oba kraje w Królestwo Laosu. W 1949 roku Francja formalnie ogłosiła niepodległość Laosu. W 1950 roku powstał powiązany z organizacją Viet Minh antyfrancuski i antykolonialny ruch Pathet Lao złożony z komunistów, centrystów księcia Souvanaphoumy, byłych urzędników królewskich oraz przedstawicieli niektórych plemion. W 1953 roku 1/3 terytorium kraju znalazła się pod kontrolą Pathet Lao.

W 1954 roku po bitwie pod Dien Bien Phu Francja uznała niepodległość i niezależność Laosu. Od 1954 roku Laos stał się niepodległym królestwem, ale wojna trwała nadal. W marcu 1955 roku komuniści laotańscy kierowani przez księcia Souphanouvonga utworzyli laotańską partię komunistyczną pod nazwą Laotańska Partia Ludowa, a Pathet Lao stał się ruchem komunistycznym. Od 1964 roku północno-wschodnie terytoria Laosu opanowane przez Pathet Lao były bombardowane przez lotnictwo USA. W kraju ścierały się wpływy prawicy, centrystów i komunistów. Wojna domowa i naloty USA trwały z przerwami do 1973 roku. Po zwycięstwie lewicowej Pathet Lao w wyborach do parlamentu 1960 roku miał miejsce prawicowy zamach stanu. Po stronie komunistów występowała Demokratyczna Republika Wietnamu (DRW), po stronie prawicy USA. W 1971 roku Pathet Lao kontrolowało 2/3 terytorium kraju. W 1973 roku zawarto pokój i utworzono III rząd koalicyjny premiera Souvannaphoumy.

Upadek Wietnamu Południowego spowodował opanowanie stolicy Wientan przez partyzantkę lewicową na przełomie kwietnia i maja 1975 roku. Król Savang Vatthana został zmuszony do abdykacji. Laos ogłoszono republiką, a władzę przejął przywódca komunistów książę Souphanouvong. Od 1975 roku nastąpił ścisły sojusz Laosu z Wietnamem (SRW), w 1977 roku podpisano porozumienie o przyjaźni i współpracy gospodarczej, wojskowej i kulturalnej. Od 1986 roku po rezygnacji prezydenta Souphauvonga rządy w państwie przejął były dowódca oddziałów wojskowych Pathet Lao premier Kaisone Phomvihane. Znormalizowano stosunki z Chinską Republiką Ludową (CHRL) i Tajlandią. W ideologii państwowej wprowadzono odwołania do religii buddyzmu. W 1988 roku wycofano z Laosu ostatnich 50 tys. żołnierzy wietnamskich. W 1992 roku po śmierci prezydenta Phomvihane rządy przejął prezydent Khamtai Siphandon, liberalizując gospodarkę i otwierając zamkniętą do tej pory granicę z Tajlandią, do kraju powróciło kilka tysięcy uchodźców. Jedyną legalną partią polityczną w Laosie jest komunistyczna Laotańska Partia Ludowo - Rewolucyjna (wcześniej działająca pod nazwą Laotańska Partia Ludowa).

Geografia:

Laos jest jedynym krajem regionu pozbawionym dostępu do morza. Większość powierzchni kraju stanowią góry i wyżyny porośnięte lasem, które obniżają się w kierunku południowo-zachodnim do granicznej doliny rzeki Mekong. W północno-zachodniej części kraju góry przechodzą w prawy brzeg Mekongu. W południowej części Gór Północnoindochińskich ciągnie się płaskowyż Sieng-Khuang. Wznosi się tam najwyższy szczyt kraju Phu Bia (2 820 m n.p.m.). Na wschodzie wzdłuż granicy z Wietnamem ciągną się krystaliczne Góry Annamskie. Jedyne obszary nisko położone w Laosie znajdują się w zachodniej części kraju i stanowią obszar doliny Mekongu.

Laos leży w strefie klimatu zwrotnikowego o monsunowej odmianie, przez co w kraju występuje zjawisko zmiennej cyrkulacji wiatrów. Jest krajem wilgotnym, obfitującym w opady, przyczyną jest rzeźba terenu i niewielka odległość od zbiorników wodnych (Ocean Spokojny oraz Ocean Indyjski). Z racji dużych opadów i obecności masywów górskich, sieć rzeczna jest gęsta. Główną rzeką kraju jest Mekong, będący największą rzeką Azji Południowo-Wschodniej.

Gospodarka:

Laos należy do krajów rozwijających się. 80% ludności Laosu zatrudnione jest w rolnictwie. W lasach prowadzi się wyrąb drzewa tekowego, hebanu, palisandru oraz drzew różanych. Przemysł jest słabo rozwinięty. Rozwija się mocno sektor usług oraz turystyka.

Informacje

Dane podstawowe:

  • Język urzędowy: laotański
  • Stolica: Wientian
  • Ustrój polityczny: republika ludowa
  • Głowa państwa: prezydent Choummaly Sayasone
  • Powierzchnia: 236 800 km² (81. miejsce na świecie)
  • Liczba ludności: 6 521 998 (102. miejsce na świecie)
  • Jednostka monetarna: Kip

Partie polityczne:

  • Laotańska Partia Ludowo-Rewolucyjna (PPPL) - komunistyczna

Przedsiębiorstwa zbrojeniowe:

Armia:

Sprzęt i uzbrojenie wojska Laosu:

Biografie:

Galeria:

Michał Iljin (dyskusja) 21:45, maj 20, 2013 (UTC)IljinM.