FANDOM


Josip Broz Tito (serb. Јосип Броз Тито), (ur. 7 maja 1892 roku w Kumrovcu, Austro-Węgry - 25 maja według oficjalnego aktu urodzenia, zm. 4 maja 1980 roku w Lublanie) - jugosłowiański dowódca partyzancki, polityk, przywódca Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii (SFRJ) od 1945 roku aż do swojej śmierci.
Josip Broz Tito.

Josip Broz Tito (1892-1980)

Podczas II wojny światowej Tito zorganizował antyfaszystowski ruch oporu znany jako Partyzanci Jugosławii. Później był założycielskim członkiem Kominformu, ale opierając się radzieckim wpływom, stał się jednym z założycieli i promotorów Ruchu Państw Niezaangażowanych. Zmarł 4 maja 1980 roku w Lublanie, pochowany został w Belgradzie.

Najmłodszy sierżant major w historii Armii Austro-Węgierskiej. Poważnie ranny i pojmany przez wojska Imperium Rosyjskiego w czasie I wojny światowej, został zesłany do obozu pracy na Uralu. Brał udział w Rewolucji październikowej, dołączył do jednostki Czerwonej Gwardii w Omsku. Następnie powrócił do Jugosławii, gdzie przyłączył się do Komunistycznej Partii Jugosławii (KPJ).

Od 1939 do 1980 roku sekretarz generalny, a następnie przewodniczący Prezydium Ligi Komunistów Jugosławii. Od 1941 do 1945 roku przywódca partyzantki jugosłowiańskiej. Od 1943 do 1980 roku marszałek Jugosławii, naczelny dowódca Jugosłowiańskiej Armii Ludowej (JAL). Dzięki bardzo korzystnej reputacji za granicą, zarówno w krajach bloku zachodniego, jak i wschodniego, otrzymał aż 98 zagranicznych orderów, w tym Legię Honorową i Order Łaźni. Obok Jawaharlara Nehru, Gamala Abdel Nasera i Ahmeda Sukarno jeden z przywódców Ruchu Państw Niezaangażowanych.

Tito był głównym architektem "drugiej Jugosławii", federacji socjalistycznej istniejącej w okresie od 1943 do 1992 roku (trzy z sześciu republik oderwały się w 1991 roku). Był jednym z założycieli Kominformu, choć wkrótce jako jedyny członek sojuszu sprzeciwił się hegemonii ZSRR. Zwolennik niezależnej drogi do socjalizmu (czasami nieprawidłowo określane jako narodowy komunizm lub bardziej prawidłowo jako titoizm). Racjonalna polityka niezaangażowania i współpracy z obydwoma blokami okresu zimnej wojny zaowocowała boomem gospodarczym lat 60 -tych oraz 70-tych. i 70. Jego śmierć doprowadziła do wzrostu napięć między poszczególnymi republikami Jugosławii, co ostatecznie doprowadziło do rozpadu kraju w 1992 roku.

Michał Iljin (dyskusja) 12:47, gru 26, 2014 (UTC)IljinM.