FANDOM


Jelcz Komponenty (dawne Jelczańskie Zakłady Samochodowe) - polskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne zajmujące się produkcją wojskowych samochodów ciężarowych i komponentów dla przemysłu (m.in kolejnictwa).

Jelcz logo

Znak firmowy przedsiębiorstwa

Do 2008 roku Jelcz Komponenty była częścią Zakładów Samochodowych Jelcz S.A. produkujących cywilne ciężarówki i autobusy. Obecnie Jelcz Komponenty należy do Huty Stalowa Wola.

Jelcz RTO Poznań

Autobus miejski Jelcz 043 zwany potocznie ogórkiem

W 1952 roku zapadła decyzja o wykorzystaniu do celów produkcyjnych zniszczonych działaniami wojennymi hal byłej niemieckiej fabryki zbrojeniowej Bertha Werke w Jelczu k. Oławy. Powołano wówczas przedsiębiorstwo o nazwie Zakłady Budowy Nadwozi Samochodowych. Po odbudowie zakładów rozpoczęto w Jelczu produkcję nadwozi na podwoziu Stara 20. Opracowano prototyp Stara Jot 55 który nie wszedł do produkcji. W 1964 roku zbudowano prototyp autobusu turystycznego Odra 042, który również nie wszedł do produkcji. W 1960 roku Jelcz rozpoczął produkcję własnej ciężarówki Żubr A-80. Przedsiębiorstwo zmieniło nazwę na Jelczańskie Zakłady Samochodowe.

Jelcz 325

Samochód ciężarowy Jelcz 325

Rok przed uruchomieniem produkcji Żubra, rozpoczęto produkcję autobusu Jelcz 043 zwanego potocznie ogórkiem. Był on produkowany na licencji czechosłowackiej firmy Karosa. W 1963 roku zadebiutował zmodernizowany ogórek Jelcz 272 MEX. W styczniu 1968 roku Żubry A-80 zostały zastąpione przez ciężarówki Jelcz serii 300 które stały się najbardziej rozpoznawalnym produktem w historii fabryki. Drugim ważnym wydarzeniem w Jelczu było podpisanie umowy licencyjnej z francuską firmą Berliet dotyczącej autobusu PR100, który przystosowany do polskich warunków szybko zaczął być produkowany pod oznaczeniem Jelcz Berliet PR100.

Jelcz Berliet PR100 (2)

Autobus miejski Jelcz Berliet PR100 (produkowany w latach 1972-1975)

W 1975 roku rozpoczęto produkcję autobusu miejskiego Jelcz Berliet PR110U opartego na licencyjnym Jelcz Berliet PR100, w stosunku do poprzednika autobus był dłuższy o 1 metr, posiadał troje zamiast dwojga drzwi, z przodu zamiast francuskich prostokątnych reflektorów zastosowano podwójne okrągłe krajowej produkcji umieszczone nad zderzakiem. W 1983 roku jego oznaczenia po wygaśnięciu umowy licencyjnej zmieniono na Jelcz PR110M.

Jelcz PR110 (1)

Autobus miejski Jelcz Berliet PR110U (produkowany w latach 1975-1983)

W 1978 roku zadebiutował skrócony do 8 metrów autobus socjalny Jelcz 080 zbudowany na podwoziu samochodu ciężarowego Star 200 oraz rozpoczęto produkcję lokalnej wersji PR110U oznaczonej jako PR110L. W 1985 roku rozpoczęto produkcję nowego autobusu miejskiego oznaczonego jako Jelcz M11, który ze względu na kryzys gospodarczy w państwie oraz względów oszczędnościowych wykorzystywał w całości podwozie węgierskiego autobusu Ikarus 260 o długości 11 metrów. Już przed tem Jelcz stosował w swoich pojazdach komponenty z Węgier (ciężarówki Jelcz serii 300 posiadały mosty tylne Raby).  W dwa lata później w 1987 roku wprowadzono do produkcji autobus komunikacji lokalnej Jelcz L11 oparty na M11, cechą odróżniającą go od wersji miejskich były dwie zamiast trzech par drzwi.
Jelcz M11

Autobus miejski Jelcz M11 (produkowany w latach 1985-1990)

Na przełomie lat 80. i 90 wprowadzono nową serie ciężarówek 400 z wykorzystaniem podzespołów Austriackiego Steyra. W 1990 roku rozpoczęto produkcję 12 metrowego autobusu Jelcz M-120M opartego na wcześniejszym modelu PR-110M. W latach 90. zakład spotkały trudności z powodu otwarcia rynku polskiego na nowe marki samochodów ciężarowych i autobusów przez co malało zainteresowanie rodzimymi wyrobami. Załamał się także eksport którego nawet zaprzestano. Aby zwrócić uwage klientów w swoich pojazdach Jelcz zaczął wykorzystywać podzespoły zachodnioeuropejskich firmy (Silniki MAN, Steyr, skrzynie biegów ZF, Voith). W 1995 większość udziałów w Jelczu zakupiła firma Sobiesław Zasada Centrum S.A. W 1999 roku zaprezentowano serie autobusów szkolnych, zmodernizowano ciężarówki, bardziej zaangażowano się w produkcję dla Wojska Polskiego. W 2001 roku Jelcza podzielono na trzy spółki: 

  • Zakłady Samochodowe Jelcz S.A (autobusy)
  • Jelcz - Samochody Ciężarowe
  • Jelcz - Komponenty (części zamienne i pojazdy wojskowe)

W 2000 roku Jelcz wyprodukował 205 samochodów ciężarowych, wyłącznie na rynek krajowy. Kiedy Jelcz rozwijał produkcję autobusów w rozwój ciężarówek niewiele wkładano. Z powodu już niezbyt nowoczesnej stylistyki, rozwijających się na rynku zachodnich marek i nowych modelach ciężarówek Stara w 2003 roku zakończono produkcję samochodów ciężarowych. W 2008 roku sąd ogłosił upadłość Zakładów Samochodowych Jelcz produkujących autobusy, lecz likwidacja spółki nie nastąpiła od razu. 29 Października wyprodukowano ostatni autobus Jelcza, M083C Libero dla MPK Kraków.  Obecnie istnieje tylko zakład Jelcz-Komponenty który rocznie produkuje ok. 90-130 samochodów ciężarowych dla Sił Zbrojnych RP. Na inwydualne zamówienie dostępne są nieopancerzone nadwozia dla odbiorców cywilnych. Dodatkowo Jelcz produkuje podzespoły dla kolejnictwa, części dla rolnictwa, elektroniki i branży AGD. W 2012 roku 100% akcji Jelcz Komponenty zakupiła Huta Stalowa Wola. W 2013 Wojsko Polskie zamówiło 900 ciężarówek Jelcz 442.32 Bartek. 

InformacjeEdytuj

Produkty: Patrz też: Produkty Jelcz Komponenty

Strona internetowa:Edytuj

Użytkownik:Dominikier35 30 grudzień 2013 15:15

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki