FANDOM


Jakowlew Jak-23 (ros. Яковлев Як-23) - samolot myśliwski konstrukcji radzieckiej I generacji.
Yak 23

Samolot myśliwski Jakowlew Jak-23

Jak-23

Samolot myśliwski Jakowlew Jak-23 należący do lotnictwa wojskowego PRL Źródło: P. Słoma - TBiU nr 112

Samolot Jak-23 zaprojektowano w drugiej połowie lat 40-tych w biurze konstrukcyjnym kierowanym przez Aleksandra Siergiejewicza Jakowlewa jako lekki myśliwiec o dużej manewrowości przystosowany do operowania na niskim i średnim pułapie. Był to pierwszy w Związku Radzieckim (ZSRR) seryjnie produkowany myśliwiec wyposażony w wyrzucany fotel pilota. Samolot powstał jako dalsze rozwinięcie założeń konstrukcyjnych przyjętych przy projektowaniu wcześniejszych myśliwców Jak-15 oraz Jak-17. Podobnie jak one posiadał redanowy kształt kadłuba z silnikiem odrzutowym w nosie kadłuba oraz dyszą wylotową pod tylną częścią kadłuba. Napęd samolotu stanowił turbinowy silnik odrzutowy Klimow RD-500 będący licencyjną wersją silnika THD Rolls-Royce Dervent V.

Jak 23 monino

Samolot Jak-23 w barwach radzieckiego lotnictwa wojskowego w Centralnym Muzeum Sił Powietrznych Rosyjskiej Federacji w Monino

Konstrukcja metalowa, półskorupowa w układzie redanowym. Usterzenie pionowe pojedyncze, płat prosty, stały w układzie średniopłata. Wlot powietrza z przodu kadłuba, dysza wylotowa silnika z tyłu kadłuba w dolnej jego części pokrytej stalą żaroodporną. Kabina z fotelem wyrzucanym. Podwozie trójpodporowe z kołem przednim, chowane.

Oblotu prototypu z żółtym numerem bocznym 52 dokonano w dniu 17 czerwca 1947 roku. Dokonał tego pilot oblatywacz OKB Jakowlewa Michaił I. Iwanow. Po raz pierwszy samolot zaprezentowano publicznie 3 sierpnia tego samego roku na defiladzie lotniczej w Tuszyno. Próby państwowe w Instytucie Naukowo-Badawczym Sił Powietrznych trwały do marca 1948 roku. Podczas prób w samolotach prototypowych (zbudowano łącznie 5 prototypów) wprowadzono kilkanaście drobnych oraz kilka większych zmian konstrukcyjnych. M.in. zmiejszono ilość działek z czterech do dwóch, poprawiono usterzenie pionowe zmniejszając powierzchnię steru kierunku oraz zamontowano maszt antenowy. Produkcję seryjną opartą na dokumentacji konstrukcyjnej prototypu nr 5 rozpoczęto w marcu 1948 roku. Samolot mógł operować z lotnisk gruntowych, dzięki lekkiej konstrukcji i mocnemu silnikowi był wysoce manewrowy, posiadał duże przyśpieszenie, prędkość wznoszenia oraz posiadał dobre charakterystyki startu oraz lądowania. W opinii pilotów na nim latających była to udana konstrukcja o łatwym pilotażu. Pilot Ludowego Wojska Polskiego (LWP) generał brygady dr Mirosław Hermaszewski stwierdził nawet, że był to najbardziej zwrotny samolot myśliwski na jakim latał. Samolot dysponował nadmiarem mocy silnika. Wśród samolotów odrzutowych ze skrzydłami prostymi tego okresu był zaliczany pod względem możliwości techniczno-taktycznych do najlepszych na świecie. Miał on też i swoje wady, do których zaliczała się mała stabilność podłużna przy lotach z dużą prędkością, co było wynikiem ustawienia silnika pod pewnym kątem do osi podłużnej, co powodowało jego "ucieczkę" w górę przy zwiększaniu mocy silnika i utrudniało prowadzenie walki powietrznej oraz brak hamulców aerodynamicznych. Ze względu na brak hermetyzowanej kabiny miał ograniczone zastosowanie na większych wysokościach. Ponieważ rozpoczęcie produkcji Jaka-23 zbiegło się z rozpoczęciem produkcji nowocześniejszych samolotów ze skośnymi skrzydłami (MiG-15 oraz Ławoczkin Ła-15) został on wdrożony do produkcji jako maszyna uzupełniająca, przeznaczona do walki na mniejszych wysokościach.

Pod koniec 1948 roku Jak-23 wszedł na wyposażenie radzieckich sił powietrznych. W 1949 roku pierwsze Jaki trafiły do Czechosłowacji (CSRS) oraz Bułgarii (LRB). Z uwagi na rozwój nowocześniejszych konstrukcji MiG-a (MiG-15 i MiG-17) dość szybko okazał się konstrukcją przestarzałą i produkcję zakończono po zbudowaniu 313 egzemplarzy. Z lotnictwa ZSRR wycofano go już w 1951 roku po pojawieniu się w większej ilości samolotów MiG-15. Większość z nich zezłomowano lub przekazano sojusznikom z Układu Warszawskiego.

Do Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (PRL) pierwsze samoloty Jak-23 trafiły w grudniu 1950 roku, były to fabrycznie nowe egzemplarze przesyłane w kontenerach i montowane w kraju. W późniejszym okresie do Polski trafiły używane maszyny z Czechosłowacji oraz ZSRR, łączna ich ilość w polskim lotnictwie wojskowym przekroczyła 100 egzemplarzy.
Jak-23 Polska

Jeden z muzealnych egzemplarzy samolotu Jak-23 w barwach polskiego lotnictwa wojskowego znajdujący się w Lubuskim Muzeum Wojskowym

Informacje

Dane podstawowe:

  • Państwo: Związek Radziecki (ZSRR)
  • Producent: OKB Jakowlewa
  • Typ samolotu: myśliwski
  • Załoga: 7 osoba
  • Prototypy: 1947 - 1948
  • Produkcja: 1949 - 1950
  • Wyprodukowane egzemplarze: 313szt.

Dane techniczne:

  • Silnik: 1 odrzutowy Klimow RD-500
  • Jak-23.svg

    Sylwetka samolotu Jak-23 w trzech rzutach

    Rozpiętość: 8,73 m
  • Długość kadłuba: 8,10 m
  • Wysokość: 3,30 m
  • Powierzchnia nośna: 13,50 - 13,70 m² (różne źródła)
  • Masa własna: 1 980 kg
  • Masa całkowita: 3 036 kg (normalna), 3 384 kg (ze zbiornikami dodatkowymi)
  • Prędkość maks: 923 km/h
  • Prędkość min: brak danych
  • Wznoszenie: 47 m/s
  • Pułap: 14 800 m
  • Zasięg: 1 030 km (ze zbiornikami dodatkowymi)
  • Zapas paliwa: 790 l
  • Rozbieg: 550 m
  • Dobieg: 650 m
  • Uzbrojenie: 2 działka NR-23 kal. 23 mm (zapas amunicji: 90 szt. każde) pod kadłubem

Wersje:

  • Jak-23 - wersja seryjna
  • Jak-23 UTI - dwuosobowa wersja szkolno-treningowa
  • Jak-23DC - dwuosobowa prototypowa wersja rumuńska przerobiona z seryjnych wersji w ilości 4szt

Użytkownicy:

Bibliografia:

  • Piotr M. Bartoszewski "Samolot myśliwski Jak-23, TBiU nr 112" Wydawnictwo MON Warszawa 1987

Źródła:

Michał Iljin (dyskusja) 10:40, kwi 2, 2014 (UTC)IljinM.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki