Fandom

Wiki Uzbrojenie

Józef Stalin

1379stron na
tej wiki
Dodaj nową stronę
Komentarze0 Udostępnij

Józef Wisarionowicz Stalin (ros. Иосиф Виссарионович Сталин), prawdziwe nazwisko: Dżugaszwili (ros. Джугашвили), (ur. 18 grudnia 1879 roku w Gori w Gruzji, zm. 5 marca 1953 roku w Kuncewie) - radziecki rewolucjonista i polityk pochodzenia gruzińskiego, jeden z czołowych działaczy Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR), której sekretarzem generalnym został w 1922 roku. Od 1924 roku przywódca partii oraz rządu, a także Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR). Zdobył ogromny autorytet, który przerodził się w latach 30-tych w kult jego osoby, doszło do naruszania norm życia partyjnego i łamania praworządności socjalistycznej. Faktycznie był dożywotnim dyktatorem Związku Radzieckiego, posiadającym nieograniczoną władzę.

433px-JStalin Secretary general CCCP 1942 flipped.jpg

Stalin w imię wyznawanej idei walki klasowej stosował jako metodę rządzenia masowy, państwowy wewnętrzny i zewnętrzny terror, który pochłonął według różnych ocen od kilku do kilku dziesiątków milionów ofiar śmiertelnych. Podpisując sojusz z III Rzeszą, umożliwił Niemcom rozpoczęcie agresji zbrojnej na Polskę, przyczyniając się do wybuchu II wojny światowej.

Jednocześnie powraca, przede wszystkim w Rosji (FR), pogląd o zasługach Stalina dla industrializacji oraz rozwoju obronności ZSRR.

Młodość

Ioseb Besarionis Dze Dżugaszwili był synem szewca Wissariona Dżugaszwili i pochodzącej z chłopów pańszczyźnianych praczki Katarzyny (z domu Geładze). Był dzieckiem słabym i chorowitym, trzecim w rodzinie, dwoje starszych umarło w niemowlęctwie. Jako ojczystym językiem posługiwał się gruzińskim, zaś po rosyjsku, którym też władał, do końca życia mówił z wyraźnym, gruzińskim akcentem. Powodem kontrowersji pozostaje pochodzenie etniczne Józefa Stalina. O ile powszechnie uznaje się go za Gruzina, o tyle często pojawia się też opinia, że był on Osetyńczykiem, co było kilkakrotnie wykorzystywane w propagandzie zarówno Gruzji, jak i Osetii Południowej, pozostających ze sobą w konflikcie.
Jozef stalin.jpeg

Józef Stalin w okresie młodości

Ojciec Stalina prowadził w Gori własny zakład szewski, gdzie zatrudniał co najmniej dziesięciu robotników, nie licząc terminatorów. Z czasem, jego postępujący alkoholizm spowodował, że zakład upadł, a ojciec, często w stanie upojenia alkoholowego dopuszczający się przemocy na małym Józefie oraz swojej żonie, w końcu opuścił rodzinę. Stalin miał wtedy sześć latOd 1888 roku uczęszczał do szkoły parafialnej w Gori, a od 1894 roku kształcił się w seminarium duchownym w Tyflisie (obecnie Tbilisi). Szkoły tej nie ukończył. W maju 1899 roku - piątym roku nauki, został wydalony z seminarium "za niestawienie się do egzaminów z nieznanego powodu" (prawdopodobnie rzeczywistą przyczyną było promowanie marksizmu wśród seminarzystów). Zachowały się po dziś dzień jego wszystkie seminaryjne świadectwa. Wyniki w nauce, w zależności od roku studiów, miał dobre lub bardzo dobre. W młodości pisał wiersze.

Po porzuceniu seminarium, Stalin zatrudnił się na niskopłatnej posadzie księgowego w obserwatorium astronomicznym w Tyflisie. W tym czasie już prowadził działalność partyjną w Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji (SDPRR), należał do gruzińskiej organizacji marksistowskiej Mesame dasi. Pracę przerwał w 1901 roku, gdyż zaczął się ukrywać. W latach 1901–1902 był członkiem komitetu partyjnego w Tyflisie i Batumi, na drugim zjeździe SDPRR w 1903 roku wszedł do frakcji bolszewików. Uczestniczył w Rewolucji 1905 roku. Był delegatem I konferencji SDPRR w Tammerfors (nazwa szwedzka, po fińsku Tampere) oraz IV i V zjazdu (1906 i 1907 rok), w latach 1907-1908 członkiem bakińskiego komitetu partii. Na plenum KC SDPRR, po VI Praskiej Wszechrosyjskiej Konferencji (1912 rok), z inicjatywy Lenina, został zapisany do KC i Rosyjskiego Biura KC SDPRR(b).

Działalność polityczna

Znanym i nawet oficjalnie nieukrywanym elementem jego działalności partyjnej na Zakaukaziu było organizowanie i kierowanie tzw. rewolucyjnymi ekspropriacjami (eksami), czyli zbrojnymi napadami na banki, konwoje pocztowe i pociągi w celu zdobycia środków finansowych na działalność partyjną. W działaniach tych Stalina wspomagał czynny wykonawca Siemion Ter-Petrosjan ps. Kamo. Różne źródła podają pięć znanych akcji w latach 1905-1907 – na Kodżorskiej linii kolejowej pod Tyflisem (8 tys. rubli), w Kutaisi (15 tys.), w Kwirili (201 tys.), w Duszecie (315 tys. z miejskiej kasy) oraz najbardziej znana akcja napadu na powóz pocztowy na placu Erywańskim w centrum Tyflisu 13 czerwca 1907 roku, kiedy to zdobyto 250 tysięcy rubli.

Podczas nielegalnej działalności partyjnej używał wielu pseudonimów konspiracyjnych, jak Soso (imię z czasów dzieciństwa), Koba, Iwanowicz, Dawid, Niżeradze, Cziżikow. Wielokrotnie był aresztowany i karany administracyjnie, m.in. na zsyłkę na Syberię. Wielokrotnie ze zsyłek uciekał.

Przed I wojną światową organizacja bolszewicka w Baku skonfrontowała Dżugaszwilego-Stalina z oskarżeniami, iż jest prowokatorem i agentem tajnej policji oraz że sprzeniewierzył fundusze partyjne.

Po rewolucji lutowej w 1917 roku wrócił do Piotrogrodu (poprzednio i obecnie Sankt Petersburg, w czasach ZSRR Leningrad) i do czasu powrotu Lenina kierował KC i komitetem piotrogrodzkim partii bolszewików. Był też członkiem kolegium redakcyjnego gazety "Prawda" oraz innych pism bolszewików. Brał udział w Rewolucji Październikowej, po czym został ludowym komisarzem ds. narodowości. W czasie wojny domowej był nadzwyczajnym pełnomocnikiem WCKW (Wszechrosyjskiego Centralnego Komitetu Wykonawczego) ds. zaopatrzenia w ziarno z północnego Kaukazu, działał w różnych rolach w kluczowych rejonach walk – pod Carycynem (obecnie Wołgograd), Permem oraz Lwowem i Zamościem. Od 26 października 1917 roku kierował Ludowym Komisariatem Narodowości zapewniając sobie stale zwiększające się w wpływy w nowopowstałych republikach radzieckich. Po śmierci Swierdłowa w 1919 roku przejął szereg obowiązków związanych ze sprawami personalnymi, co stało się źródłem jego potęgi. W trakcie wojny polsko-bolszewickiej był komisarzem politycznym radzieckiego Frontu Południowo-Zachodniego, współdowodząc z Aleksandrem Jegorowem. Był współtwórcą 1 Armii Konnej (konarmii), której członkowie (jak Budionny i Woroszyłow) utworzyli później kręgosłup jego frakcji bezwzględnie wypierając i niszcząc „starych bolszewików”.

Działalność w okresie ZSRR

W 1922 roku utworzono dla niego urząd sekretarza generalnego Wszechrosyjskiej Partii Komunistycznej (bolszewików) – (RKP(b)), poźniejszej (od 1925 roku) Wszechzwiązkowej Partii Komunistycznej (bolszewików) – (WKP(b)) i wreszcie (od 1952 roku) Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR).

Ponadto w latach 1941-1953 pełnił urząd przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych (od 1946 roku Rady Ministrów) ZSRR. Początkowo swoją władzę opierał na zaufaniu Włodzimierza Iljicza Lenina, w miarę pogłębiania się choroby wodza ujawnił talent mistrza intryg partyjnych. Początkowo sprzymierzony z Grigorijem Zinowiewem i Lwem Kamieniewem przeciwko Lwowi Trockiemu, postrzeganemu jako przyszły następca Lenina (Trocki krytykował stalinowską politykę "budowy socjalizmu w jednym kraju" i cały system ZSRR który według niego zahamował proces rewolucji). Po odsunięciu Lwa Trockiego pozbył się tych dwóch przejściowych sprzymierzeńców w sojuszu z Nikołajem Bucharinem, Aleksiejem Rykowem oraz Michaiłem Tomskim. W końcu pozbył się również ich i otoczył się działaczami partyjnymi pozbawionymi własnego zdania oraz ślepo aprobującymi wszystkie jego posunięcia. W tym samym czasie po uzyskaniu przewagi w partii przystąpił do ambitnego planu kolektywizacji rolnictwa oraz industrializacji państwa (przekształcenia ZSRR z kraju rolniczego w przemysłowy).

W 1929 roku z polecenia Stalina rozpoczęto walkę z religią, poprzez utworzenie organizacji propagującej ateizm (Związek Wojujących Bezbożników). Kampania wymierzona była głównie przeciwko cerkwi prawowsławnej oraz innym wyznaniom. Jego władza w 1934 stała się na tyle absolutna, że nikt nie odważał się na krytykę jakichkolwiek posunięć władz, co jednak tym bardziej czyniło go podejrzliwym wobec współpracowników. Stalin przejął i rozwinął po rządach Lenina bezwzględną policję polityczną (Czeka) oraz zalążek systemu obozów pracy przymusowej Gułag. Skrytobójcze morderstwo popularnego działacza siergieja Kirowa, uważanego za potencjalnego następcę Stalina i największego jego rywala w walce o władzę w partii komunistycznej było sygnałem do tzw. Wielkiej Czystki (1934-1939) w trakcie której dokonano po sterowanych procesach sądowych wymordowania większości starych rewolucjonistów, działaczy partyjnych, a także oficerów Armii Czerwonej oraz różnych niewygodnych Stalinowi osób.

Józef Stalin zorganizował także intrygę, która posłużyła do zamordowania marszałka ZSRR Michaiła Tuchaczewskiego (w 1936 roku przekonał niemieckich nazistów do sfabrykowania dowodów przeciwko niemu, dotyczących rzekomych tajnych kontaktów między Tuchaczewskim, a niemieckimi generałami). Materiały spreparowało nazistowskie Gestapo, a do ZSRR dostarczył je radziecki podwójny agent (jednocześnie NKWD i Gestapo), generał Nikołaj Skoblin. Tuchaczewskiego wraz z 7 innymi wysokimi oficerami skazano w pokazowym procesie i zamordowano 12 czerwca 1937 roku. Stalin za pomocą całkowicie posłusznego mu szefa NKWD, Nikołaja Jeżowa dokonywał masowej eksterminacji przeciwników politycznych. Osobiście podpisywał listy z nazwiskami osób przeznaczonych do zabicia. Terror obejmował w pierwszym rzędzie zwykłych obywateli ZSRR, w 1989 roku eksperci rosyjskiego Centrum Praw Człowieka Memoriał odkopali w pobliżu miasta Czelabińsk na Uralu jedną z wielu masowych mogił ofiar terroru stalinowskiego z lat 30-tych, która zawierała 80 000 ludzkich szkieletów.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki