FANDOM


Broń atomowa (broń A) - rodzaj broni masowego rażenia wykorzystującej wewnątrzjądrową energię wydzielaną podczas niekontrolowanej łańcuchowej reakcji rozszczepienia jąder ciężkich pierwiastków uranu i plutonu (bomba atomowa) lub reakcji termojądrowej syntezy lekkich pierwiastków z wodoru (bomba wodorowa) o sile wybuchu znacznie większej od broni atomowej.

Broń atomowa

Symbol broni atomowej

Dzięki istnieniu tej broni powstało przekonanie o możliwości pokonania przeciwnika bez użycia ogromnych armii, do zadania dużych zniszczeń na obszarze przeciwnika wystarczy samolot bombowy, pocisk artyleryjski lub rakieta przenosząca atomowe głowice bojowe.

Czynnikami rażenia broni atomowej są:

  • fala uderzeniowa
  • promieniowanie przenikliwe (neutronowe)
    502px-Nagasakibomb

    Grzyb atomowy nad Nagasaki

  • promieniowanie cieplne (świetlne)
  • impuls elektromagnetyczny
  • skażenie promieniotwórcze

Siła rażenia jest daleko większa niż w przypadku konwencjonalnego materiału wybuchowego, największe bomby są zdolne zniszczyć całe miasta. Bomby atomowe zostały zastosowane dwukrotnie w celach wojennych przez armię Stanów Zjednoczonych przeciwko japońskim miastom Hiroszima i Nagasaki, w trakcie II wojny światowej. Od tego czasu użyto ich około 2 000 razy, jedynie w ramach testów, przeprowadzanych przez dziewięć państw (USA, Związek Radziecki (ZSRR) , Wielka Brytania, Francja, Chiny (CHRL), Indie (RI), Pakistan i RPA wspólnie z Izraelem).

Mocarstwami nuklearnymi są: Stany Zjednoczone (USA), Rosja (FR), Wielka Brytania, Francja, Chiny (CHRL), Indie (RI), Pakistan, Korea Północna (KRLD) oraz Izrael, którego władze nie potwierdzają ani nie zaprzeczają tym podejrzeniom. RPA wyprodukowała 4 bomby atomowe, lecz po upadku apartheidu jej arsenał nuklearny został zdeponowany w Izraelu. Korea Północna ogłosiła, że posiada arsenał nuklearny. Próbny ładunek został zdetonowany 9 października 2006 roku o 4.36 czasu polskiego. Eksplozję przeprowadzono w wyrytej w górach kopalni w prowincji Hamgyong.

Prace nad budową broni atomowej prowadziły swego czasu RPA oraz Irak (RI). Przed upadkiem muru berlińskiego broń atomowa znajdowała się także na terenie Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD) oraz w pewnym okresie na terenie Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (PRL) w trzech tajnych, specjalnie do tego celu zbudowanych obiektach magazynowych. W okresie zimnej wojny przez krótki czas na Kubie (RK) stacjonowały także radzieckie pociski balistyczne.

756px-Upshot-Knothole GRABLE
W efekcie wybuchu bomby atomowej po naziemnym, powietrznym lub płytkim podziemnym wybuchu jądrowym tworzy się tzw. grzyb atomowy. Jest to chmura w kształcie ogromnego grzyba składająca się z drobnych pyłów i aerozoli (w tym promieniotwórczych), powstała po wybuchu atomowym w wyniku unoszenia się nagrzanego eksplozją powietrza, wraz ze stopionymi, odparowanymi i rozproszonymi drobinami gleby i resztkami bomby powodującymi promieniotwórcze skażenie terenu. Źródłem skażenia są też izotopy promieniotwórcze powstałe w czasie rozszczepienia jądra atomowego. Grzyb może powstać po każdej silnej eksplozji, nie tylko jądrowej, a także na przykład po upadku meteorytu lub wybuchu wulkanu.

W trakcie wybuchu bomby atomowej uwalniane są nieporównywalnie większe ilości energii niż przy eksplozji konwencjonalnych środków wybuchowych. Temperatura w trakcie eksplozji osiąga sto milionów kelwinów, podczas gdy w trakcie wybuchu środków chemicznych do miliona kelwinów. Wysoka temperatura towarzysząca wybuchowi powoduje też charakterystyczną kulę ognia, widoczną w momencie eksplozji. Siłę wybuchu bomby atomowej mierzy się w kilotonach bądź megatonach trotylu czyli podaje się ilość ton trotylu potrzebną do wywołania eksplozji o podobnej sile.

Rodzaje broni jądrowej:

Podstawowe:

  • Bomba atomowa - czerpie swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych (np. uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami. Rozpadające się jądra emitują kolejne neutrony, które bombardują inne jądra, wywołując reakcję łańcuchową.
  • Bomba wodorowa (zwana jest też bombą termojądrową) - zasada działania opiera się na wykorzystaniu reakcji termojądrowej, czyli łączenia się lekkich jąder atomowych (np. wodoru lub helu) w cięższe, czemu towarzyszy wydzielanie ogromnej ilości energii cieplnej.
  • Brudna bomba - określenie na rodzaj broni radiologicznej, której działanie polega na rozrzuceniu materiału radioaktywnego na dużej przestrzeni przy pomocy konwencjonalnych materiałów wybuchowych. Powoduje to skażenie promieniotwórcze terenu. Ze względu na prostotę konstrukcji takiej bomby, istnieje niebezpieczeństwo użycia jej przez organizacje terrorystyczne.

Zaawansowane:

  • Bomba neutronowa - specjalny rodzaj bomby termojądrowej, pozbawionej ekranu odbijającego neutrony, w której energia powstaje w wyniku reakcji syntezy deuteru z trytem. Siła jej wybuchu jest relatywnie niewielka. Małe jest również skażenie promieniotwórcze terenu. Czynnikiem rażącym jest promieniowanie przenikliwe – neutronowe (szybkie neutrony – stąd nazwa), przenikające przez materię (w tym pancerz) i zabójcze dla żywych organizmów.
  • Bomba kobaltowa - zawiera w osłonie kobalt, który pod wpływem wytwarzanych przez ładunek neutronów przekształca się w izotop Co-60, silne i trwałe (okres półrozpadu 5,26 lat) źródło promieniowania gamma. Głównym celem jest skażenie terenu, by uczynić go niezdatnym do zasiedlenia. Zamiast kobaltu dodatkiem może być złoto, które pozostanie radioaktywne przez okres kilku dni, oraz tantal i cynk (kilka miesięcy). Jedna bomba kobaltowa została zdetonowana przez Brytyjczyków. Test jednokilotonowej bomby nie powiódł się.

Arsenał atomowy:

Wojna jądrowa

Użycie broni atomowej na masową skalę w trakcie działań wojennych. Ten hipotetyczny sposób prowadzenia wojny cechowany jest przez ogromne zniszczenia infrastruktury, liczne ofiary wśród żołnierzy oraz cywilów, długotrwałe skażenie środowiska. Taki typ wojny nie miał nigdy miejsca w historii ludzkości. Wielu teoretyków upatruje w nim ostateczną zagładę gatunku ludzkiego (wojna totalna).

W okresie zimnej wojny przeciwstawne bloki wojskowe (Układ Warszawski i Sojusz Północnoatlantycki (NATO)) posiadały plany uderzeń jądrowych na potencjalnego przeciwnika. W USA plany takie przygotowywano już od 1946 roku. W 1960 roku opracowano zintegrowany plan operacyjny SIOP (Single Integrated Operational Plan), którego kolejne wersje obowiązywały aż do początku XXI wieku. Podobne plany operacyjne posiadały także Związek Radziecki (ZSRR) i Chiny (CHRL). Sugeruje się, że III wojna światowa będzie wojną jądrową.