Wikia

Wiki Uzbrojenie

BM-21 Grad

1351stron na
tej wiki
Komentarze3

BM-21 Grad (ros. БМ-21 Град), potoczna nazwa "Katiusza" - polowa wyrzutnia niekierowanych pocisków rakietowych konstrukcji radzieckiej skonstruowana w latach 60-tych.

BM-21.jpg

Wyrzutnia БМ-21 Град na podwoziu samochodu Ural-375D

Decyzję o zastąpieniu wyrzutni pocisków niekierowanych starszej generacji BM-14 nową konstrukcją podjęła Rada Ministrów ZSRR 30 maja 1960 roku. System został zaprojektowany w zakładach NII-147 w Tule pod kierownictwem Aleksandra Nikitowicza Ganiczewa wraz z powiązanymi jednostkami NII-6 w Moskwie oraz SKB-203 w Swierdłowsku (obecnie Jekaterynburg). Wyrzutnia rakietowa BM-21 Grad przeznaczona była dla artylerii dywizyjnej. Podobnie jak inne typy wyrzutni artyleryjskich, system jest przeznaczony do rażenia celów powierzchniowych: odkrytej i ukrytej siły żywej, pojazdów o lekkim opancerzeniu i transporterów opancerzonych na obszarach koncentracji, stanowisk artylerii i moździeży, stanowisk dowodzenia, wszelkich umocnień polowych oraz wszelkich innych celów w różnych warunkach bojowych.

BM-21 na Kamazach.jpg

Zmodernizowane wyrzutnie BM-21 Grad należące do Armii Rosyjskiej, zabudowane na samochodach ciężarowych Kamaz 5350

Wyrzutnia BM-21 zbudowana została w układzie czterdziestu (4x10) gwintowanych prowadnic rurowych zainstalowanych na zmodyfikowanym podwoziu ciężarowego samochodu terenowego Ural-375D. Pakiet prowadnic wraz z kołyską jest osadzony na obrotowym łożu przymocowanym do wzmocnionej ramy samochodu. Kąty ostrzału poziomego są dla małych kątów podniesienia ograniczone ze względów bezpieczeństwa (wyloty prowadnic znajdują się na wysokości kabiny). Prowadnice mogą być sterowane elektrycznie lub awaryjnie ręcznie. Pociski są odpalane elektrycznie z kabiny pojazdu lub zdalnie za pomocą 64-metrowego kabla. Celownik mechaniczny, kątomierz działowy oraz mechanizm sterowania napędami kierowania jest umieszczony na wysięgniku z lewej strony wyrzutni. Przeładowanie wyrzutni do kolejnej salwy odbywa sie ręcznie i trwa 10 minut. Podstawowym pociskiem wystrzeliwanym z wyrzutni jest M-21OF kalibru 122mm z głowicą odłamkowo-burzącą. Jego donośność wynosi 20 400 m. W Polsce powstała rodzina pocisków Feniks-Z, które dzięki zastosowaniu nowoczesnego paliwa rakietowego mają zasięg ponad 40 000 m.

BM21.jpg

Wyrzutnia BM-21 Grad należąca do Sił Zbrojnych RP

Produkcję uruchomiono w 1960 roku w Permskiej fabryce im. Lenina i trwała do 1988 roku. Pierwsze wyrzutnie BM-21 trafiły do jednostek w 1963 roku, publiczna prezentacja nowego systemu odbyła się w 1964 roku na defiladzie w Moskwie z okazji obchodów święta Rewolucji Październikowej. Dla samej tylko Armii Radzieckiej dostarczono 6 536 sztuk wyrzutni. W następnych latach wyrzutnia była produkowana w masowych ilościach również na eksport do państw Układu Warszawskiego, zaprzyjaźnionych ze Związkiem Radzieckim państw socjalistycznych oraz arabskich na świecie, wśród jej użytkowników znalazło się również Ludowe Wojsko Polskie (LWP). Do tej pory współczesne Wojsko Polskie używa tych wyrzutni w wersji niezmienionej lub poddanych modernizacji polegającej na zastąpieniu samochodu ciężarowego Ural-375D współczesną ciężarówką konstrukcji polskiej Star 1466 lub głębszej modernizacji nazwanej WR-40 Langusta na podwoziu innej polskiej ciężarówki Jelcz P662D.35. Modernizacje te eleminują poważną wadę wyrzutni jaką jest mała pojemność samochodów Ural mieszczących zaledwie trzech żołnierzy, podczas gdy do obsługi wyrzutni potrzeba ich sześciu. Powoduje to, że część obsługi musi być dowożona na stanowiska ogniowe w innych pojazdach. W ZSRR w latach późniejszych zaczęto modyfikować podwozie bazowe zastępując je samochodami ciężarowymi Ural-4320, a współcześnie w Federacji Rosyjskiej samochodami ciężarowymi KAMAZ 5350. W 1995 roku ponad 2 000 wyrzutni BM-21 pozostawało na uzbrojeniu 50 krajów świata.

BM-21 NTW 5 93.jpg

Wyrzutnia BM-21 Grad należąca do byłego Ludowego Wojska Polskiego

Informacje

Dane podstawowe:

  • Państwo: Związek Radziecki (ZSRR)
  • Producent: ...
  • Typ pojazdu: polowa wyrzutnia rakietowa
  • Załoga: 3 osoby + 3 osoby poza pojazdem (łącznie obsługa wyrzutni liczy 6 żołnierzy)
  • Prototypy: ...
  • Produkcja: 1960 - 1988
  • Wyprodukowane egzemplarze: ponad 8 500szt.

Dane techniczne:

Pojazdu:

  • Silnik: benzynowy, widlasty, 8-cylindrowy ZiŁ-375 o mocy 180 KM
  • Skrzynia biegów: ...
  • Długość: 7,35 m
  • Szerokość: 2,40 m
  • Wysokość: 3,09 m
  • Prześwit: 0,40 m
  • Masa własna: 10 870 kg
  • Masa całkowita: 13 710 kg
  • Prędkość maks.: 75 km/h
  • Zasięg: 750 km
  • Zapas paliwa: ...

Wyrzutni:

  • Kaliber: 122 mm
  • Liczba prowadnic: 40
  • Donośność: 20 400 m (standartowe pociski starego typu), 33 000 - 42 000 m (w zależności od rodzaju pocisków nowego typu)
  • Powierzchnia rażenia: 145 m²
  • Kąt podniesienia: 0 - 55°
  • Czas przejścia do gotowości bojowej: 3,5 min.
  • Czas oddania pełnej salwy: 20 s

Wersje:

  • 9K51 "Grad" - podstawowa wersja wyrzutni zamontowana na samochodzie ciężarowym Ural-375D.
  • 9K54 "Grad-W" - 12-prowadnicowa wersja zmodyfikowana umieszczona na lekkim samochodzie ciężarowym GAZ-66B przeznaczona dla wojsk powietrzno-desantowych.
  • 9K55 "Grad-1" - lżejsza 36-prowadnicowa wersja zmodyfikowana umieszczona na samochodzie ciężarowym ZiŁ-131 przeznaczona dla artylerii pułkowej (a nie dla dywizyjnej) np. dla piechoty morskiej.
  • 9K59 "Pierwsza" - 50-prowadnicowa wersja o zwiększonej sile ognia umieszczona na samochodzie ciężarowym Ural-4320.

Modernizacje:

  • RM-70 - opracowana w Czechosłowacji (CSRS) na początku lat 70-tych gruntowna modernizacja wyrzutni polegająca na wymianie pojazdu bazowego na mieszczący całą obsługę samochód ciężarowy Tatra 813 i Tatra 815 oraz zwiększeniu zapasu pocisków rakietowych.
  • RSZO "Grad-1A" (BełGrad) - opracowana na Białorusi (RB) gruntowna modernizacja wyrzutni polegająca na wymianie pojazdu bazowego na samochód ciężarowy МАZ-6317. Dzięki modernizacji wyrzutnia może przewozić dodatkowy zapas pocisków co zwiększa wydatnie jej siłę ognia. Prędkość na szosie wzrosła do 85 km/h, zasięg do 1 200 km, masa całkowita do 16 450 kg.
  • WR-40 Langusta - opracowana w Polsce (RP) w ostatnich latach gruntowna modernizacja wyrzutni polegająca na wymianie pojazdu bazowego na mieszczący całą obsługę samochód ciężarowy Jelcz P622D.35, systemów elektroniki (z komputerem balistycznym BFC201 i systemem nawigacji Sigma 30) oraz systemów kierowania ogniem.
  • ZCRS-122 - opracowana w Gruzji z pomocą Ukrainy w 2011 roku gruntowna modernizacja wyrzutni polegająca na wymianie pojazdu bazowego na mieszczący całą obsługę samochód ciężarowy KrAZ-6322, zastosowaniu Globalnego Systemu Pozycjonowania (GPS) oraz zastosowaniu nowych pocisków zwiększających zasięg.
    Katiusze.jpg

    Salwa pocisków rakietowych wystrzelonych z wyrzutni BM-21 Grad

​Użytkownicy:

​Film ukazujący możliwości wyrzutni:

Źródła:

Michał Iljin (dyskusja) 22:40, lip 7, 2013 (UTC)IljinM.

Więcej od Wikii

Losowa wiki