FANDOM


Ludowa Socjalistyczna Republika Albanii (LSRA) - historyczne socjalistyczne państwo w Europie Południowej położone nad Morzem Adriatyckim oraz Jońskim.
Coat of arms of the People's Republic of Albania

Godło Ludowej Socjalistycznej Republiki Albanii (LSRA)

Flag of Albania 1946

Flaga Ludowej Socjalistycznej Republiki Albanii (LSRA)

Ludowa Socjalistyczna Republika Albanii (LSRA) graniczyła od północy i wschodu z Socjalistyczną Federacyjna Republiką Jugosławii (SFRJ), od południowego wschodu z Grecją. Południowo - zachodnią część stanowi pobrzeże Morza Jońskiego, natomiast zachodnią pobrzeże Morza Adriatyckiego.

Ludowa Socjalistyczna Republika Albanii powstała 28 listopada 1944 roku jako Ludowa Republika Albanii (LRA) i pod taką nazwą funkcjonowała na arenie międzynarodowej do 1976 roku, kiedy to zmieniono oficjalną nazwę na Ludowa Socjalistyczna Repulika Albanii (LSRA).

Historia:

W listopadzie 1944 Niemcy, a wkrótce potem także greccy partyzanci stacjonujący w kraju, opuścili Albanię. Nowy rząd odwoływał się do ideologii marksizmu-leninizmu. Rola Związku Radzieckiego (ZSRR) w wyzwoleniu kraju była znikoma, z tego powodu Albania stała się jedynym państwem którego niezależność po II wojnie światowej nie była zagrożona przez żadne z mocarstw. Uprzednio koalicyjny rząd zdominowany przez partię komunistyczną przeorganizował się w sierpniu 1945 roku w Front Wyzwolenia Narodowego (FWN). 2 grudnia tego samego roku odbyły się wybory w których 93% obywateli głosowało na przedstawicieli FWN. W sierpniu 1945 roku rząd przeprowadził konfiskatę gospodarstw rolnych i połączenie ich w spółdzielnie produkcyjne (kooperatywy), co miało pozwolić Albanii osiągnięcie samowystarczalności żywnościowej. Ziemie właścicieli ziemskich i panów feudalnych do których należało 52% wszystkich gruntów rozdystrybuowano między chłopów, po wejściu ustawy procent ziemi należących do ziemian wynosił 16%. Nowy socjalistyczny rząd wielką wagę przykładał do elektryfikacji oraz industrializacji kraju. Wzorem innych krajów socjalistycznych szczególny nacisk postawiono na rozwój powszechnego szkolnictwa w celu wyeliminowania analfabetyzmu. Dzięki podjętym działaniom analfabetyzm który w 1939 roku na obszarach wiejskich wynosił 90-95% spadł w 1950 roku do 30% a w 1985 roku był już równy krajom Zachodu.

Po wojnie część kierownictwa partyjnego (m.in. Koci Dzodze) opowiadała się za unią z Jugosławią, przeciwnikom zjednoczenia obu państw (m.in. Enwer Hodża) udało się 1948 roku odrzucić projekt federacji, zacieśniła się natomiast współpraca polityczna i gospodarcza z ZSRR. Gdy w 1948 roku doszło do kryzysu jugosłowiańskiego, Albania opowiedziała się za Związkiem Radzieckim. Było to rezultatem wcześniejszego sporu z Jugosławią wywołanego w 1947 roku po żądaniach Jugosławii która twierdziła że Albania nie może zawierać umów z innymi krajami, bez jugosłowiańskiego zatwierdzenia. W 1949 roku brytyjskie i północnoamerykańskie organizacje wywiadowcze współdziałały z byłym królem Albanii Zogiem. Służby tych państw zatrudniły albańskich uchodźców i emigrantów z Egiptu, Italii oraz Grecji gdzie po przeszkoleniu ich, służby przerzuciły ich do Albanii w celu destabilizowania sytuacji w kraju. W 1950 i 1952 roku agenci próbowali tworzyć jednostki partyzanckie, zostali jednak zabici lub schwytani przez skutecznie działające albańskie siły bezpieczeństwa. Pomocny w rozbiciu siatek szpiegowskich okazał się także podwójny brytyjski a zarazem radziecki agent Kim Philby pełniący funkcję oficera łącznikowego pomiędzy wywiadem brytyjskim MI6 a północnoamerykańską CIA. Philby przedstawił zachodni plan infiltracji Moskwie co umożliwiło zlikwidowanie około 300 szpiegów.

Po rozłące z Jugosławią, Albania sprzymierzyła się ze Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR). Od 1948 do 1960 roku Albania uzyskała na rozbudowę techniczną i przemysłową 200 milionów dolarów pomocy radzieckiej. 22 lutego 1949 roku Albania została przyjęta do Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG). W tym okresie wywierała nacisk na Jugosławię oraz pełniła rolę proradzieckiej siły na Morzu Adriatyckim. Na wyspie Sazan w pobliżu Vlory zbudowana została baza radzieckich okrętów podwodnych, mająca stwarzać zagrożenie dla VI Floty Stanów Zjednoczonych.

Relacje pomiędzy Albanią i Związkiem Radzieckim pozostawały bliskie aż do śmierci Józefa Stalina 5 marca 1953 roku. W okresie rządów jego następcy Nikity Chruszczowa pomoc do Albanii została ograniczona, a rząd radziecki zachęcał Enwera Hodżę do przyjęcia bardziej reformistycznego kursu. W ramach tej polityki Albania miałaby zwiększyć produkcję rolną i eksport tych produktów do krajów Układu Warszawskiego (do którego Albania przystąpiła w 1955 roku), rząd Albanii natomiast wolał rozwijać przemysł a polityka którą chciał narzucić mu ZSRR mogłaby zmniejszyć albański potencjał przemysłowy. Gdy w 1956 roku na XX Zjeździe Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR) Chruszczow potępił kult jednostki, który został zbudowany wokół Józefa Stalina, a także oskarżył zmarłego dyktatora o wiele poważnych błędów, Hodża czuł wobec niego coraz większą niechęć i z gniewem przyjął teorię pokojowego współistnienia. Enwer Hodża zajął ostre stanowisko wobec radzieckich poglądów które uważał za rewizjonizm. Na skutek destalinizacji w bloku wschodnim, jedność Albańskiej Partii Pracy (APP) zaczęła spadać, w kwietniu 1956 roku zorganizował w Tiranie specjalne spotkanie z 450 delegatami partii. Delegaci skrytykowali panujące w partii warunki oraz brak demokracji socjalistycznej. Delegaci wezwali do dyskusji na temat kultu jednostki i XX Kongresu KPZR. Hodża wezwał do uchwały która podtrzymała by dotychczasowe kierownictwo partii. Rezolucję przyjęto a wszystkich delegatów, którzy opowiedzieli się za destalinizacją i dalszym członkostwem w bloku wschodnim wydalono z partii lub uwięziono. Incydent doprowadził do dalszej konsolidacji władzy Hodży co tym samym wykluczyło realizację programu reform forsowanych przez Chruszczowa. W tym samym roku Hodża odwiedził Chińską Republikę Ludową (CHRL) gdzie spotkał się z tamtejszym dyktatorem Mao Zedongiem. Stosunki z Chinami znacznie się polepszyły o czym świadczy chińska pomoc dla Albanii, która w 1955 roku (przed wizytą) wynosiła 4,2% a w 1957 roku wzrosła do 21,6%.

Po 1960 roku nastąpiło gwałtowne pogorszenie stosunków z ZSRR oraz z innymi państwami Układu Warszawskiego poza Socjalistyczną Republiką Rumunii (SRR). W 1962 roku Albania przestała uczestniczyć w pracach RWPG, a w 1968 wystąpiła z Układu Warszawskiego i nawiązała szeroką współpracę polityczną i gospodarczą z Chinami (CHRL). W międzyczasie w 1967 roku władze zakazały wszelkich praktyk religijnych. Rząd obawiając się interwencji ze strony Jugosławii (SFRJ) lub bloku wschodniego wybudował kilkaset tysięcy schronów. Albania jako jedyne z państw europejskich nie podpisała Aktu końcowego KBWE w Helsinkach (1975 rok). W 1976 roku przyjęto konstytucję oraz nazwę Ludowa Socjalistyczna Republika Albanii. Niektóre klauzule konstytucji skutecznie ograniczały swobody polityczne, które interpretowane były za sprzeczne z ustalonym porządkiem. Dyrektoriat Bezpieczeństwa Państwa (Sigurimi) stosował represyjne metody. Po 1968 roku zabroniono wyjeżdżać obywatelom za granicę oraz utrzymywać im jakichkolwiek kontaktów z obywatelami innych krajów, wyjazdy mogły być wedle prawa potraktowane jako zdrada państwa.

W 1978 roku doszło do zerwania współpracy z Chinami. Po śmierci Enwera Hodży w 1985 roku władzę objął Ramiz Alia, uznawany za członka liberalnej frakcji wewnątrz Albańskiej Partii Pracy. Partia pod przewodnictwem Ali stopniowo rozpoczęła liberalizację systemu. W 1987 roku w kraju rozpoczął się kryzys gospodarczy, pogarszał się albański bilans handlowy. W tym samym okresie władze albańskie ostatecznie uznały, że polityka zwalczania religii zakończyła się niepowodzeniem. Byli duchowni byli zwalniani z więzień i obozów pracy, tajne nabożeństwa, chociaż nadal karalne nie były już ścigane, odnowiono niektóre zabytki architektury sakralnej (głównie meczety). W 1987 roku poprawiły się stosunki Albanii z Niemcami (NRF) oraz z Grecją, w 1988 roku z Italią (RI). W 1989 roku albańska prasa relacjonowała przemiany w Europie Środkowo-Wschodniej, jednak starała się udowodnić, że są one niekorzystne dla tamtejszych społeczeństw. 1 stycznia 1990 roku Ramiz Alia zapowiedział, że Albania pozostanie państwem socjalistycznym, a monopartyjny system polityczny nie przekreśla jego demokratycznego charakteru. Od połowy stycznia do kwietnia przez Albanię przeszła fala manifestacji antyrządowych oraz strajków, a na przełomie czerwca i lipca 1990 roku doszło do zamieszek w Tiranie i masowego napływu przeciwników systemu socjalistycznego do ambasad. Powstały pierwsze partie opozycyjne.

29 kwietnia 1991 roku LSRA uległa rozwiązaniu i powstało obecne państwo Republika Albanii (RA).

Ludowa Socjalistyczna Republika Albanii była po II wojnie światowej członkiem niektórych organizacji międzynarodowych. Należała m.in. do Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG) oraz do Układu Warszawskiego z którego wystąpiła w 1968 roku.


Informacje

Dane podstawowe:

  • Język urzędowy: albański
  • Stolica: Tirana
  • Ustrój polityczny: republika socjalistyczna
  • Głowa państwa: dyktator Enwer Hodża
  • Powierzchnia: 28 748 km² (1991 rok)
  • Liczba ludności: 2 600 000 (1977 rok)
  • Jednostka monetarna: Lek

Partie polityczne:

  • Albańska Partia Pracy (PPSh)

Przedsiębiorstwa zbrojeniowe:

  • brak danych

Armia:

Siły Zbrojne Ludowej Socjalistycznej Republiki Albanii stanowiła Ludowa Armia Albanii (LAA).

Sprzęt i uzbrojenie wojska Albanii:
Albańscy żołnierze

Albańscy żołnierze

Biografie:

  • Enwer Hodża

Galeria:

Michał Iljin (dyskusja) 17:24, lut 16, 2016 (UTC)IljinM.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki