FANDOM


2S1 "Goździk" (ros. 2С1 "Гвоздика") - haubica samobieżna konstrukcji radzieckiej kalibru 122 mm.
240px-2S1 Gvozdika
Po zakończeniu II wojny światowej w 1945 roku Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) był uzbrojony głównie w holowane działa przeciwpancerne i samobieżne działa szturmowe. W tym samym czasie w krajach zachodnich oraz w Stanach Zjednoczonych (USA) istniały działa samobieżne przeznaczone do strzelania z zakrytych pozycji. Stopniowo artyleria samobieżna w tych krajach zaczęła wypierać holowaną. Niezbędność artylerii samobieżnej w konfliktach lokalnych stała się oczywista, dlatego w latach 1947-1953 przeprowadzono w ZSRR badania w celu stworzenia nowych samobieżnych haubic, ale w 1955 roku, na polecenie Nikity Chruszczowa, większość prac przerwano. Jakiś czas później Ministerstwo Obrony ZSRR doszło do wniosku, że strategiczna wojna nuklearna jest mało prawdopodobna, ponieważ doprowadziłaby do zniszczenia obu walczących stron. Jednocześnie lokalne konflikty z wykorzystaniem taktycznej broni nuklearnej mogły stać się bardziej realne. W takich konfliktach artyleria samobieżna miała niekwestionowaną przewagę nad artylerią holowaną.
2S1 Goździk

Haubica samojezdna 2S1 "Goździk"

Wraz z rezygnacją Nikity Chruszczowa wznowiono prace nad artylerią samobieżną w ZSRR. W 1965 roku na terenie lwowskiego poligonu, wojska radzieckie przeprowadziły manewry na wielką skalę przy użyciu systemów artyleryjskich z czasów Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Wyniki ćwiczeń wykazały niespójność posiadanej artylerii z wymogami współczesnego pola walki. W celu wyeliminowania zaległości radzieckiej artylerii samobieżnej Komitet Centralny Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR) oraz Rada Ministrów ZSRR wydały w dniu 4 lipca 1967 roku dekret nr 609-201. Zgodnie z nim oficjalnie uruchomiono prace nad nową samobieżną haubicę kalibru 122 mm. W trakcie prac opracowano trzy wersje działa samobieżnego. Pierwsza była oparta na podwoziu eksperymentalnym "Obiekt 124" (z kolei utworzonego na podwoziu działa SU-100P), druga oparta była na wielozadaniowym ciągniku artyleryjskim MTLB, trzecia wersja opierała się na bojowym wozie piechoty BMP-1. We wszystkich wersjach głównym uzbrojeniem była haubica 122 mm z balistami D-30. Zgodnie z wynikami prac stwierdzono, że dla nowej haubicy samobieżnej optymalne będzie zmodyfikowane podwozie MTLB. Haubicę skierowano do produkcji pod nazwą 2S1 "Goździk", miała ona trafić do pułków artylerii batalionów pancernych oraz zmechanizowanych, zastępując używane dotychczas haubice M-30 i D-30.

Głównym uzbrojeniem pojazdu jest haubica 2A31 kal. 122 mm umieszczona w obrotowej wieży. Wieża została zamontowana na zmodyfikowanym podwoziu ciągnika artyleryjskiego MTLB. Kadłub został wykonany ze spawanych stalowych blach walcowanych i jest podzielony na trzy przedziały: silnikowy, kierowcy oraz bojowy. Z przodu po prawej stronie kadłuba znajduje się przedział silnikowy. Po jego lewej stronie znajduje się przedział kierowcy z elementami sterującymi podwozia. W środkowej oraz tylnej części kadłuba znajduje się przedział bojowy na którego dachu na łożyskach kulkowych osadzona jest obrotowa wieża. W wieży umieszczona jest haubica 2A31 kal. 122 mm, po jej obu stronach znajdują się siedzenia załogi. Po prawej stronie, siedzenie ładowniczego, po lewej stronie z przodu wieży stanowisko strzelca oraz urządzenia celownicze. Za strzelcem mieści się siedzenie dowódcy. Miejsce dowódcy wyposażone jest w obrotową wieżyczkę zamontowaną na dachu wieży. W części rufowej wieży w specjalnej niszy znajduje się przedział amunicji. W tylnej części kadłuba znajduje się urządzenie załadowcze na pociski dla haubicy. Zasilanie haubicy podczas prowadzenia ostrzału można przeprowadzić z zewnątrz za pomocą specjalnego włazu rufowego. Pancerz haubicy samobieżnej 2S1 zapewnia załodze ochronę przed pociskami oraz odłamkami. Grubość pancerza kadłuba i wieży wynosi 20 mm.
2S1 Goździk teren

Haubica samobieżna 2S1 "Goździk" w terenie

Pierwsze cztery prototypy 2S1 zostały skierowane do prób terenowych w sierpniu 1969 roku. Podczas nich wykryto kilka wad konstrukcyjnych m.in. zbyt dużą zawartość gazów w przedziale bojowym podczas strzelania. Podobna sytuacja zaistniała w równolegle opracowanej haubicy samobieżnej kal. 152 mm 2S3 "Akacja". Po dokonanych modyfikacjach, w 1970 roku decyzją Komitetu Centralnego KPZR oraz Rady Ministrów ZSRR nr 770-249 z 14 września haubicę samobieżną 2S1 "Goździk" przyjęto na uzbrojenie Armii Radzieckiej. Produkcję seryjną haubicy rozpoczęto w 1971 roku, w tym samym roku rozpoczęto produkcję na licencji również w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (PRL). W 1957 roku rozpoczęto produkcję na licencji również w Ludowej Republice Bułgarii (LRB). Produkcję zakończono w 1991 roku po wyprodukowaniu ponad 10 000 egzemplarzy pojazdu. Po zaprzestaniu produkcji powstały wersje zmodernizowane opracowane w Polsce (RP) oraz Federacji Rosyjskiej (FR).
2S1 Goździk MWP

Zabytkowy egzemplarz haubicy 2S1 ustawiony jako eksponat muzealny w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie

Informacje

Dane podstawowe:

  • Państwo: Związek Radziecki (ZSRR)
  • Producent: Charkowska Fabryka Traktorów
  • Typ pojazdu: haubica samobieżna
  • Załoga: 4 osoby
  • Prototypy: 1969
  • Produkcja: 1971 - 1991
  • Wyprodukowane egzemplarze: ponad 10 000szt.

Dane techniczne:

  • Uzbrojenie główne: haubica gwintowana 2A31 kal. 122 mm (zapas amunicji: 40szt.), kąt podniesienia lufy: od -3° do + 70°
  • Uzbrojenie dodatkowe: brak
  • Silnik: wysokoprężny z turbodoładowaniem, 8-cylindrowy JaMZ-238N o mocy 300 KM
  • Skrzynia biegów: 6-biegowa + bieg wsteczny, manualna
  • Pancerz: ze stali walcowanej
  • Długość: 7,26 m
  • Szerokość: 2,85 m
  • Wysokość: 2,72 m
  • Prześwit: 0,40 m
  • Masa własna: brak danych
  • Masa całkowita: 15 700 kg
  • Prędkość maks.: 61,5 km/h (na szosie), 32 km/h (w terenie)
  • Zasięg: 500 km
  • Zapas paliwa: 550 l

Użytkownicy:

Źródła: